Chùa Phương Quả (xã Nguyễn Du) lưu giữ nhiều dấu tích về hoạt động của Tỉnh ủy Thái Bình trong thời kỳ tiền khởi nghĩa năm 1945.

Ẩn dưới nền chính điện chùa Phương Quả (xã Nguyễn Du), có một đường hầm bí mật vẫn được lưu giữ sau hơn 80 năm. Dấu tích ấy minh chứng cho vai trò của ngôi chùa trong quá trình chuẩn bị Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, đồng thời gợi nhắc một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng đầy hào hùng của dân tộc.

Theo tài liệu Lịch sử Đảng bộ Thái Bình giai đoạn 1927 - 1954 và Lịch sử Đảng bộ xã Quỳnh Nguyên (cũ), năm 1945, Quỳnh Nguyên (nay là xã Nguyễn Du) được chọn làm an toàn khu của Tỉnh ủy Thái Bình. Tháng 6/1945, Tỉnh ủy Thái Bình chuyển về làng Phương Quả và chọn chùa Phương Quả làm trụ sở làm việc. Từ đây, nhiều chủ trương quan trọng được triển khai, góp phần thúc đẩy phong trào kháng Nhật cứu nước phát triển mạnh mẽ, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám giành chính quyền. Không chỉ là nơi họp bàn, chỉ đạo phong trào cách mạng, chùa còn là nơi nuôi giấu, bảo vệ nhiều cán bộ Việt Minh cốt cán như các đồng chí Ngô Duy Đông, Nguyễn Đức Tâm...

Sư thầy Thích Đàm Oanh, trụ trì chùa Phương Quả cho biết: Hòa thượng Thích Thanh Đại (trụ trì chùa thời kỳ đó) đã cùng Nhân dân nuôi giấu nhiều cán bộ Việt Minh. Khi mật thám truy lùng đồng chí Ngô Duy Đông, Hòa thượng đã bình tĩnh đánh lạc hướng địch, góp phần bảo đảm an toàn cho cán bộ và cơ sở cách mạng. Những câu chuyện ấy đến nay vẫn được người dân địa phương gìn giữ và kể lại, trở thành minh chứng về lòng yêu nước, sự hy sinh thầm lặng của tăng ni, Phật tử và Nhân dân trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Chùa Phương Quả không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong giáo dục truyền thống cách mạng. Xã tiếp tục phối hợp bảo tồn, tôn tạo di tích, gìn giữ các dấu tích lịch sử và đẩy mạnh tuyên truyền để nhiều người, nhất là thế hệ trẻ hiểu hơn về những giá trị lịch sử của di tích.

Bên dòng sông Luộc hiền hòa, di tích lịch sử Địa điểm cây đa và đền La Tiến (xã Tống Trân) lặng lẽ lưu giữ ký ức về một thời kỳ đấu tranh khốc liệt của quân và dân Hưng Yên trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Mỗi tấc đất nơi đây đều thấm đẫm máu xương của các chiến sĩ cách mạng và đồng bào, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và ý chí bất khuất.

Cuối năm 1949, thực dân Pháp xây dựng bốt La Tiến nhằm khống chế tuyến giao thông trên sông Luộc và đàn áp phong trào kháng chiến ở vùng đồng bằng sông Hồng. Trong thời gian chiếm đóng (1949 - 1954), nơi đây trở thành địa điểm giam cầm, tra tấn, sát hại dã man các chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước. Theo tư liệu lịch sử, 1.145 người đã anh dũng hy sinh tại đây, trong đó có nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Khang. Chính những đau thương ấy đã hun đúc ý chí đấu tranh của quân và dân địa phương. Đêm 31/1/1954, quân và dân ta đã tiêu diệt hoàn toàn bốt La Tiến, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Địa điểm cây đa và đền La Tiến (xã Tống Trân) là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Ngày nay, cây đa, Bia căm thù và đền La Tiến trở thành không gian tri ân, giáo dục truyền thống giàu ý nghĩa. Hằng năm, nơi đây đón nhiều đoàn khách đến dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và tìm hiểu lịch sử đấu tranh cách mạng của quê hương. Những câu chuyện về sự hy sinh, lòng quả cảm của các thế hệ đi trước vẫn được trao truyền, góp phần hun đúc niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm với quê hương. Đồng chí Hoàng Văn Hiến, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tống Trân cho biết, địa phương đang tập trung thực hiện dự án cải tạo, tu bổ di tích; đồng thời xây dựng nơi đây trở thành điểm giáo dục truyền thống, điểm đến văn hóa - tâm linh tiêu biểu.

Những năm qua, tỉnh luôn quan tâm đầu tư bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di tích lịch sử. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã đầu tư tu bổ, tôn tạo, tu sửa cấp thiết 533 di tích với tổng kinh phí hơn 1.320 tỷ đồng. Cùng với đầu tư tu bổ, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản thông qua số hóa dữ liệu, xây dựng chuyên trang “Di sản văn hóa số Hưng Yên”, quảng bá trên các nền tảng số và kết nối với các doanh nghiệp lữ hành nhằm lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa của di tích. Các hoạt động tham quan, học tập ngoại khóa, sinh hoạt truyền thống tại các “địa chỉ đỏ” được tổ chức thường xuyên, góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Khi những “địa chỉ đỏ” tiếp tục được bảo tồn và phát huy giá trị, lịch sử không chỉ hiện hữu trong những trang tư liệu mà còn sống động trong mỗi hành trình về nguồn, mỗi giờ học lịch sử và trong nhận thức của các thế hệ. Đó cũng là cách để truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc được tiếp nối, trở thành nền tảng tinh thần cho sự phát triển bền vững của quê hương.

Nguồn: baohungyen.vn