Ngành nông nghiệp hiện nay phải đồng thời thực hiện ba mục tiêu lớn: Bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao thu nhập cho người dân và giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Quyết định ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 - 2030 của Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra những yêu cầu rất cụ thể đối với phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo vệ môi trường sinh thái. Đặc biệt, Thông tư số 14/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành đầu năm 2026 chính là “kim chỉ nam” thúc đẩy các địa phương bứt phá bằng mô hình nông nghiệp xanh.
.jpg)
Nông dân xã Phụng Công trồng hoa đa tầng nhằm nâng cao giá trị, hiệu quả trên một đơn vị diện tích canh tác.
Theo quy định mới, để đạt chuẩn xã NTM, các địa phương phải bắt buộc sở hữu ít nhất một mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiệu quả hoặc mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn (chỉ tiêu 3.3). Đối chiếu với hướng dẫn chi tiết tại Thông tư số 14/2026/ TT-BNNMT, một mô hình kinh tế xanh hoặc tuần hoàn hiệu quả phải bảo đảm giảm tối thiểu 20% lượng vật tư đầu vào nguyên sinh (phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật) so với phương thức truyền thống, đồng thời có từ 30% trở lên lượng phụ phẩm, chất thải phát sinh được thu gom, tái sử dụng làm đầu vào cho chu trình sản xuất khác; gia tăng giá trị từ phụ phẩm; cải thiện môi trường và giảm phát thải; tổ chức liên kết và duy trì mô hình tối thiểu một năm. Đây là bài toán mang tính chiến lược nhưng cũng là cơ hội lớn để nền nông nghiệp của tỉnh thay đổi căn bản tư duy sản xuất từ “lượng” sang “chất”. Thực tế, định hướng này đang được cụ thể hóa sinh động thông qua các vùng chuyên canh, các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn từng bước thay đổi mô hình sản xuất theo hướng giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ.
Nhiều địa phương đã thay thế dần phân bón hóa học bằng phân bón hữu cơ, phân vi sinh; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học; mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; đồng thời đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước, nhà màng, nhà lưới và các thiết bị tự động hóa. Tổng diện tích được chứng nhận VietGAP (quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt tại Việt Nam) lĩnh vực trồng trọt đạt trên 6.230ha; 47,2ha được chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Không chỉ nâng cao giá trị nông sản từ 1,5 đến 2 lần so với sản phẩm cùng loại sản xuất theo truyền thống, khi áp dụng VietGAP, người dân được hướng dẫn áp dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPHM) nên đã giảm thiểu ô nhiễm môi trường thông qua việc sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, tiết kiệm 15 - 20% chi phí. Đối với tỉnh, ngành nông nghiệp đặt trọng tâm vào chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng an toàn, xanh và bền vững, trong đó sản xuất lúa tiếp tục là trụ cột được tái định vị về chất lượng và giá trị gia tăng. Cụ thể, ưu tiên triển khai các quy trình sản xuất an toàn, IPHM nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Ở những khu vực có lợi thế tự nhiên, ngành nông nghiệp thúc đẩy mô hình sản xuất đa giá trị như: Kết hợp trồng lúa với khai thác rươi, cáy, nuôi vịt biển hoặc thả thủy sản... nhằm tăng hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích. Các vùng này đồng thời được định hướng phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, tạo ra sản phẩm có giá trị cao và thân thiện với môi trường.
.jpg)
Nông dân xã Bắc Tiên Hưng chăm sóc lúa trong vùng canh tác áp dụng quy trình giảm phát thải khí nhà kính.
Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 6.000ha lúa canh tác theo hướng giảm phát thải khí nhà kính, qua đánh giá, năng suất lúa tại vùng này tăng khoảng 26%; giảm phát thải khoảng 12,5% so với phương pháp canh tác truyền thống. Năm 2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật triển khai mô hình sản xuất lúa tập trung, áp dụng đồng bộ các giải pháp (sử dụng mạ khay - máy cấy; tăng cường phân bón hữu cơ, giảm phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật; quản lý dịch hại tổng hợp; thu gom rơm rạ sau thu hoạch, tưới ướt, khô xen kẽ...) tại 4 địa phương với tổng diện tích 100ha, trong đó vụ xuân 50ha, vụ mùa 50ha, nhằm nhân rộng phương pháp canh tác tiên tiến này, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị lúa gạo gắn với giảm phát thải khí nhà kính, tăng trưởng xanh.
Ngày 9/7/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp, trong đó nhiều cơ chế hỗ trợ tích tụ, tập trung ruộng đất; cơ giới hóa; phát triển tổ chức sản xuất - liên kết tiêu thụ nông sản; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; VietGAP... Với tư duy đổi mới và quyết liệt trong hành động, tỉnh đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Nguồn:baohungyen.vn