Người thợ tỉ mỉ hoàn thiện từng đường may viền trước khi xuất bán sản phẩm.

Trong căn nhà nhỏ tại thôn An Vũ, bà Nguyễn Thị Lý, người đã gắn bó với khung dệt suốt mấy chục năm vẫn cần mẫn với từng đường cói. Đôi tay quen việc đưa sợi, nén khung, tạo nên những hoa văn giản dị mà bền bỉ như chính nghề dệt chiếu nơi đây. Bà Lý chia sẻ, trước kia chiếu chủ yếu làm để bán chợ, sản xuất nhiều nhưng mẫu mã còn đơn giản. Nay thị trường thay đổi, người tiêu dùng yêu cầu cao hơn về hình thức, chất lượng, nên người làm nghề cũng phải chăm chút hơn cho từng sản phẩm. Dù vậy, với bà và nhiều người lớn tuổi trong làng, nghề dệt chiếu thủ công vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Chiếu dệt tay không chỉ là sinh kế mà còn là bản sắc của làng nghề. Nếu không gìn giữ, nghề truyền thống sẽ dần mai một. Bởi vậy, dù máy móc ngày càng phổ biến, những khung dệt thủ công như của nhà bà Lý vẫn được duy trì như một phần “gốc rễ”, là nền tảng để làng nghề phát triển bền vững.

Hiện nay, xã Phụ Dực có hơn 120 gia đình còn gắn bó với nghề dệt chiếu; 2 doanh nghiệp vừa sản xuất vừa tiêu thụ sản phẩm cho làng nghề, tạo việc làm thường xuyên cho hàng trăm lao động địa phương. Nếu nghề dệt chiếu thủ công giữ phần “hồn”, thì máy móc, khoa học kỹ thuật chính là lực đẩy giúp chiếu cói Phụ Dực vươn xa hơn trên thị trường. Tại Công ty TNHH Thân Vui, không khí sản xuất những ngày cuối năm càng trở nên tất bật. Ông Nguyễn Văn Quý, Giám đốc Công ty cho biết, xuất phát từ một gia đình có truyền thống dệt chiếu lâu đời, doanh nghiệp bắt đầu chuyển đổi từ sản xuất thủ công sang sản xuất bằng máy từ năm 2007. Đến nay, Công ty đã đầu tư hàng chục máy dệt, với diện tích nhà xưởng khoảng 3.000m2, tạo bước chuyển rõ nét về năng suất và chất lượng sản phẩm. Nếu như trước đây dệt chiếu thủ công, hai người một ngày chỉ làm được khoảng một đôi chiếu, thì nay với máy móc, một lao động có thể đạt từ 12 đến 13 đôi chiếu/ngày. Đặc biệt, bước vào thời điểm giáp Tết là đợt cao điểm tiêu thụ trong năm, doanh nghiệp phải chủ động chuẩn bị sản phẩm từ một đến hai tháng trước để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Để nghề dệt chiếu phát triển lâu dài, cần song song hai hướng: Giữ gìn sản xuất thủ công nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, kỹ thuật để phát triển kinh tế, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người lao động.

Trong các xưởng sản xuất, nhiều lao động đã gắn bó với nghề dệt chiếu từ khi còn nhỏ. Chị Nguyễn Thị Hằng, công nhân dệt chiếu cho biết, công việc của chị bắt đầu từ sáng sớm đến chiều, trung bình mỗi ngày làm việc khoảng 8 tiếng. Những ngày giáp Tết, khi đơn hàng nhiều, chị và các công nhân thường tăng ca thêm để kịp tiến độ. Sinh ra và lớn lên ở quê hương, chứng kiến nghề dệt chiếu gắn bó với gia đình qua nhiều thế hệ, chị Hằng coi đây không chỉ là công việc mà còn là tâm huyết. Nghề dệt chiếu mang lại thu nhập ổn định, giúp gia đình trang trải cuộc sống, đồng thời tạo sự gắn bó lâu dài với quê hương.

Việc quan tâm đầu tư, tạo cơ chế cho các làng nghề truyền thống, đặc biệt là nghề dệt chiếu cói, được xã Phụ Dực xác định là một giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình, tổ đội, hợp tác xã và các doanh nghiệp nhỏ gắn với làng nghề. Trước sự cạnh tranh của cơ chế thị trường và xu thế ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, Đảng ủy, UBND xã Phụ Dực đang tập trung quy hoạch vùng trồng cói chất lượng cao, chuyển giao các biện pháp canh tác hiện đại nhằm nâng cao sản lượng và chất lượng vùng nguyên liệu. Cùng với đó là việc hỗ trợ các hộ gia đình, doanh nghiệp quảng bá sản phẩm trên cổng thông tin điện tử của xã và các kênh tuyên truyền khác. Đáng chú ý, hiện nay sản phẩm chiếu cói của xã đã được đề xuất, lựa chọn là sản phẩm OCOP 3 sao. Xã đặt mục tiêu phát triển làng nghề chiếu cói trở thành một trong những làng nghề truyền thống phát triển toàn diện, bền vững, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của địa phương.

Giữa những ngày cuối năm, khi sắc xuân đang dần hiện hữu trên từng nếp nhà, con ngõ, những đôi chiếu mới lại được xếp ngay ngắn chờ theo chân thương lái đi khắp mọi miền. Trong mùi cói mới, tiếng khung dệt xen lẫn nhịp máy rộn ràng như gói trọn hơi thở của một làng nghề đang chuyển mình. Xuân về không chỉ mang theo sự tất bật của đơn hàng, mà còn gửi gắm niềm tin vào một năm mới ấm no.

Nguồn:baohungyen.vn