Thú chơi hoa trà đã có từ lâu trong dân gian, thể hiện nét văn hóa tinh tế, sang trọng, gắn với câu nói quen thuộc: “Vua chơi lan, quan chơi trà”. Những năm gần đây, hoa trà ngày càng trở thành thú chơi tao nhã của nhiều người dân mỗi dịp Tết đến, xuân về. Với dáng thế đẹp, hoa nở bền, sắc thắm, hương thơm dịu nhẹ, hoa trà được giới chơi hoa, cây cảnh đặc biệt ưa chuộng. Không ít cây hoa trà cổ có tuổi đời hàng chục năm, giá trị từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng vẫn được săn tìm để trưng bày trong những ngày đầu năm mới.

Anh Lý Văn Lợi chăm sóc, tạo dáng nghệ thuật cho cây hoa trà.
Hoa trà là loại cây thân gỗ, mọc thành bụi, chiều cao trung bình từ 1 – 3 m, lá xếp so le, hình dáng khá giống lá chè. Cây chỉ ra hoa một vụ trong năm nhưng bù lại, mỗi bông hoa có thời gian nở kéo dài từ 10 – 15 ngày. Đặc biệt, hoa trà không nở rộ cùng lúc mà nở nối tiếp, giúp người chơi có thể thưởng thức vẻ đẹp của hoa trong suốt 2 – 4 tháng. Hoa thường có bông to, cánh dày, đều, nhiều lớp, nở cân đối trên các cành, tạo nên vẻ đẹp trang nhã, sang trọng.Trong các giống hoa trà, trà bạch với sắc trắng tinh khiết thường nở từ cuối tháng 12 dương lịch, trong khi trà thâm hồng và phấn hồng lại bung nở rực rỡ đúng vào dịp Tết Nguyên đán. Hoa trà được chia thành nhiều giống như: thâm hồng bát diện, phấn hồng bát diện, bạch cổ, hồng phấn cung đình, trà lựu cổ, trà bạch nhụy, lựu điểm tuyết… Mỗi giống mang một vẻ đẹp và ý nghĩa riêng. Trong quan niệm dân gian, hoa trà tượng trưng cho sự thanh cao, bền bỉ; trưng hoa trà trong nhà dịp Tết được cho là mang lại may mắn, tài lộc, sự bình an cho gia chủ.

Những cây hoa trà cổ từ 10 năm trở lên có giá bán lên đến hàng trăm triệu đồng.
Nằm ven sông Hồng, gần thủ đô Hà Nội, xã Phụng Công từ lâu đã nổi tiếng với nghề trồng hoa, cây cảnh, đặc biệt là hoa trà, gắn liền với danh xưng “hoa trà tiến vua”. Nông dân trong xã hiện có khoảng 30 ha trồng hoa trà, trong đó hơn 10 ha được trồng tập trung tại địa phương, diện tích còn lại do người dân liên kết với các vùng lân cận. Nhiều nhà vườn sở hữu những “bộ sưu tập” cây hoa trà cổ quý hiếm, có cây tuổi đời lên tới vài chục năm, giá trị hàng trăm triệu đồng.
Anh Lý Văn Lợi (thôn Khúc, xã Phụng Công) là một trong những hộ trồng hoa trà có quy mô lớn tại địa phương. Anh Lợi là đời thứ 3 trong gia đình gắn bó với cây hoa trà, tiếp nối nghề truyền thống do ông, cha để lại. Không chỉ duy trì diện tích trồng cây hoa trà khoảng 2,5 mẫu, anh còn được biết đến là người nâng tầm giá trị cây hoa trà của địa phương thông qua việc uốn, tạo dáng nghệ thuật cho cây. Trong khu vườn của gia đình anh hiện có hàng chục giống hoa trà khác nhau, nhiều cây trên 10 năm tuổi, được chăm sóc tỉ mỉ, tạo thế công phu, vừa mang giá trị thẩm mỹ cao, vừa có giá trị kinh tế lớn.
Chia sẻ về nghề trồng hoa trà, anh Lý Văn Lợi cho biết: Những cây hoa trà trồng từ 1 – 2 năm tuổi chỉ có giá vài trăm nghìn đồng. Những cây hoa trà cổ, được uốn thế đẹp, chăm sóc kỹ lưỡng trong nhiều năm thì giá trị có thể lên tới hàng trăm triệu đồng. Nghề trồng hoa trà đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và am hiểu từng đặc tính của cây. Nhờ gắn bó bền bỉ với cây hoa trà, mỗi năm gia đình tôi có lợi nhuận khoảng 500 triệu đồng.Cùng với Phụng Công, xã Hoàn Long cũng là địa phương phát triển mạnh nghề trồng hoa trà. Những năm gần đây, nông dân trong xã đã chuyển đổi diện tích ruộng cấy lúa kém hiệu quả sang trồng hoa, cây cảnh, trong đó hoa trà là cây trồng chủ lực. Hiện nay, toàn xã có khoảng 40 ha trồng hoa trà, tập trung nhiều ở thôn Ốc Nhiêu với các giống trà bạch, phấn hồng, tứ quý, thâm hồng bát diện. Nghề trồng hoa trà mang lại thu nhập bình quân khoảng 70 triệu đồng/sào/năm, góp phần nâng cao đời sống người dân.

Nông dân xã Hoàn Long chăm sóc cây hoa trà giống.
Anh Nguyễn Phú Chung (thôn Ốc Nhiêu) gắn bó với cây hoa trà đã 8 năm. Từ vài sào trồng thử nghiệm ban đầu, đến nay gia đình anh đã mở rộng diện tích trồng hoa trà lên 3 ha, trong đó có 1 ha ươm cây giống. Mỗi năm, anh Chung xuất bán hàng vạn cây giống và hàng trăm cây hoa trà cảnh, mang lại lợi nhuận khoảng 500 triệu đồng. Theo anh Chung, trồng hoa trà không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của địa phương.Không chỉ người trồng, nhiều người chơi hoa cũng dành tình cảm đặc biệt cho hoa trà. Anh Trần Văn Nghĩa (Ninh Bình) chia sẻ: Tôi rất yêu thích hoa trà bởi vẻ đẹp trang nhã, hoa nở bền. Dịp Tết, tôi thường tìm mua những chậu trà cổ ở Hưng Yên để trưng bày, mong mang lại sự may mắn, bình an cho gia đình.

Hoa trà thâm hồng bát diện nở rực rỡ vào dịp tết Nguyên đán.
Cùng với hoa đào, hoa lan, cây quất…, những chậu hoa trà bung nở ngày xuân không chỉ làm đẹp không gian sống mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa thú chơi hoa tao nhã, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.

Hoa trà bạch với sắc trắng tinh khiết.
Nguồn:baohungyen.vn