Chiều ngày 12-10-2017, tại trụ sở Tỉnh ủy Hưng Yên, Tỉnh ủy Hưng Yên phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh long trọng tổ chức Hội thảo khoa học “Đồng chí Tô Hiệu với cách mạng Việt Nam và quê hương Hưng Yên”. Dự và chỉ đạo Hội thảo có đồng chí Đỗ Xuân Tuyên, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh; PGS. TS Phạm Ngọc Anh, Phó Chủ nhiệm Thường trực Chương trình, Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng; PGS.TS Phạm Hồng Chương, nguyên Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, Chủ nhiệm đề tài đồng chí Tô Hiệu – Tiểu sử. Cùng dự, có các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy; Ban chủ nhiệm đề tài; đại diện gia đình đồng chí Tô Hiệu…
Hội thảo đã nhận gần 20 bản báo cáo, tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu đến. Các tham luận và ý kiến phát biểu tại Tọa đàm đã làm rõ quá trình hoạt động cách mạng, những đóng góp to lớn của đồng chí Tô Hiệu đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc sau khi Đảng ra đời, trên các cương vị quan trọng: Ủy viên Ban thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ, phụ trách tuyên truyền, huấn luyện công nhân và trực tiếp lãnh đạo phong trào công nhân Bắc Kỳ; Bí thư Khu ủy Liên khu B, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Bí thư Chi bộ nhà tù Sơn La... Đồng chí Tô Hiệu đã chỉ đạo tích cực xây dựng các tổ chức đảng ở Hải Phòng, chỉ đạo các cuộc đình công, bãi công, đấu tranh của công nhân đòi tăng lương, chống khủng bố. Đặc biệt, đồng chí Tô Hiệu đã có cống hiến lớn đối với việc xây dựng tổ chức đảng ở thành phố Hải Phòng. Mặc dù thời gian không dài, đồng chí đã cùng Thành ủy Hải Phòng xây dựng và phát triển tổ chức đảng trên các địa bàn thành phố, cả ở nội thành và ngoại thành, nhất là ở các nhà máy, xí nghiệp công nghiệp và cảng Hải Phòng. Ở cương vị nào, đồng chí Tô Hiệu cũng tận tâm, nhiệt tình đóng góp sức lực của mình để củng cố tổ chức đảng. Đồng chí rất coi trọng phát triển lực lượng đảng viên. Vì thế, ngay cả trong ngục tù, đồng chí cũng ra sức đào tạo cán bộ, chú trọng giác ngộ ý thức và tinh thần đấu tranh của quần chúng theo chủ trương của Trung ương đã đề ra.
Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Đỗ Xuân Tuyên, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh ghi nhận những ý kiến tham gia của các nhà khoa học, góp phần từng bước làm sáng tỏ hơn những đóng góp to lớn của đồng chí Tô Hiệu đối với Đảng, cách mạng Việt Nam và quê hương Hưng Yên. Ban Tổ chức Hội thảo xin tiếp thu tất cả ý kiến của các đồng chí, trên cơ sở đó tổ chức biên tập, chỉnh lý, bổ sung làm tài liệu phục vụ cho công tác nghiên cứu về đồng chí Tô Hiệu trong thời kỳ mới.
Tóm tắt tiểu sử đồng chí Tô Hiệu
Đồng chí Tô Hiệu sinh năm 1912 tại thôn Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Sinh ra trong một gia đình yêu nước, kế thừa truyền thống yêu nước của quê hương, đồng chí sớm giác ngộ cách mạng và hoạt động cách mạng từ năm 1925, trong phong trào để tang cụ Phan Châu Trinh khi học tại thị xã Hải Dương, nên bị đuổi học.
Năm 1927, đồng chí lên Hà Nội tiếp tục học và tham gia hoạt động yêu nước. Năm 1929, đồng chí vào Sài Gòn hoạt động. Năm 1930, đồng chí bị thực dân Pháp bắt kết án 4 năm tù, đày đi Côn Đảo và trở thành đảng viên của Đảng Cộng sản Đông Dương.
Thời kỳ từ năm 1934-1936, đồng chí ra tù, trở về quê hương và tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng tại Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng; tham gia lãnh đạo phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương và được bầu vào Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ.
Từ năm 1936 đến 1937, đồng chí tham gia chỉ đạo phong trào cách mạng ở Hà Nội và một số tỉnh phía bắc Hà Nội.
Năm 1938-1939, đồng chí được Trung ương Đảng điều về đặc trách Bí thư Liên khu B (bao gồm các tỉnh duyên hải Bắc Bộ, Hải Dương và Hưng Yên) kiêm Bí thư Thành uỷ Hải Phòng. Cuối năm 1939, bắt và bị giam tại nhà tù Hải Phòng, nhà tù Hỏa Lò rồi bị kết án 5 năm khổ sai và bị đày lên nhà tù Sơn La vào cuối năm 1940. Tại đây, đồng chí đã tổ chức xây dựng tổ chức Đảng trong nhà tù, đào tạo cán bộ và lãnh đạo đấu tranh với địch và là linh hồn của tổ chức đảng trong nhà tù. Do chế độ lao tù tàn bạo, đồng chí Tô Hiệu hy sinh ngày 7/03/1944 tại nhà tù Sơn La.
Cuộc đời đồng chí Tô Hiệu gắn liền với những sự kiện lịch sử của Đảng và dân tộc ta trong nửa đầu thế kỷ XX. Đồng chí là tấm gương sáng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân học tập và noi theo.
Hoàng Thúy
Phòng Nghiên cứu Lịch sử Đảng
Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy