Công trình thủy đình phường rối nước Nguyên Xá, xã Đông Hưng.

Trong giai đoạn hiện nay, Hưng Yên đang từng bước triển khai việc phục dựng, tái hiện, hồi sinh di sản Phố Hiến gắn với kiến tạo hệ sinh thái du lịch sáng tạo, coi đây là hướng đi quan trọng nhằm phát huy giá trị di sản trong phát triển kinh tế - xã hội. Tại hội thảo khoa học - thực tiễn về phục dựng, tái hiện, hồi sinh di sản Phố Hiến, đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Trải qua những biến động của lịch sử và sự thay đổi của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, vai trò trung tâm thương cảng của Phố Hiến không còn như trước; song đến nay, Phố Hiến vẫn lưu giữ hệ thống di sản phong phú cả về vật thể và phi vật thể, phản ánh sinh động một giai đoạn phát triển rực rỡ của lịch sử dân tộc, đồng thời chứa đựng những giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tín ngưỡng và ký ức đô thị. Đây là nguồn tài nguyên di sản quý giá, có ý nghĩa đặc biệt đối với tỉnh Hưng Yên trong quá trình xây dựng và phát triển, đòi hỏi phải xác định rõ quan điểm, nguyên tắc và giải pháp phù hợp để bảo tồn, phát huy trong thời kỳ mới. Tiến sĩ Nguyễn Việt, Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á cho rằng: Việc nghiên cứu, phục dựng lịch sử Phố Hiến trong thời kỳ thịnh đạt không chỉ nhằm tái hiện một đô thị cổ mà còn góp phần làm rõ giá trị văn hóa, kinh tế của vùng đất văn hiến từng giữ vai trò quan trọng đối với khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Đây chính là cơ sở khoa học quan trọng để định hướng phát triển kinh tế, văn hóa cho tỉnh hiện nay và các vùng liên đới trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Nghi thức rước bộ tại lễ hội đền Trần, xã Long Hưng.

Hưng Yên còn là nơi sinh dưỡng nhiều anh hùng, danh nhân, hiền tài gắn với lịch sử vẻ vang của dân tộc như: Triệu Quang Phục, Phạm Bạch Hổ, Phạm Ngũ Lão, Hoàng Hoa Thám... và các nhà hoạt động chính trị, chiến sĩ cộng sản kiên trung như: Tô Hiệu, Lê Văn Lương, Bùi Thị Cúc, Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Văn Linh; cùng nhiều nhân vật lịch sử tiêu biểu khác. Ngoài ra, Hưng Yên nổi tiếng với tinh thần ham học hỏi, trọng đạo lý, được sử sách ghi danh, Nhân dân lưu truyền qua nhiều thế hệ, tiêu biểu như Tiến sĩ Phạm Công Trứ, Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn... Theo ông Nguyễn Thanh, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin tỉnh Thái Bình (cũ): Chính sự kết tinh hài hòa giữa truyền thống yêu nước, tinh thần hiếu học và chiều sâu văn hóa đã tạo nên cốt cách, bản lĩnh và trí tuệ con người Hưng Yên, một nguồn lực đặc biệt quan trọng, có sức lan tỏa lâu dài, là nền tảng để địa phương không ngừng bồi đắp nội lực, phát triển bền vững trong mọi giai đoạn lịch sử.

Hòa cùng dòng chảy văn hóa dân tộc, tỉnh hiện còn lưu giữ hệ thống di sản văn hóa phong phú và đa dạng, với 3.563 di tích trong danh mục kiểm kê; trong đó có 303 di tích xếp hạng quốc gia, 6 di tích quốc gia đặc biệt, 897 di tích cấp tỉnh; 29 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 10 bảo vật quốc gia, cùng 585 lễ hội truyền thống, 58 loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian. Đặc biệt, nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu như ca trù, trống quân, chèo… vẫn được gìn giữ và thực hành trong đời sống cộng đồng, tạo nên bản sắc văn hóa riêng có của Hưng Yên. Trong số đó, hát trống quân là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016. Tại Hưng Yên, nhiều địa phương còn lưu giữ hình thức diễn xướng này, song tiêu biểu và nổi tiếng nhất là tại xã Triệu Việt Vương, vùng đất gắn liền với truyền thuyết Chử Đồng Tử - Tiên Dung.

Lễ hội đền An Xá, xã Hoàng Hoa Thám được đưa vào danh mục di sản văn hóaphi vật thể quốc gia.

Hưng Yên xác định rõ việc gắn phát triển văn hóa với phát triển du lịch, từng bước biến giá trị văn hóa thành nguồn lực kinh tế. Theo bà Nguyễn Thị Sen, Giám đốc Trung tâm Thông tin - Xúc tiến du lịch tỉnh: Năm 2025, Hưng Yên ước đón khoảng 3,9 triệu lượt khách, trong đó có 71.000 lượt khách quốc tế, tổng thu du lịch đạt khoảng 1.700 tỷ đồng. Hiện nay, tỉnh đang hình thành 8 khu, điểm du lịch tiêu biểu, đồng thời kết nối các tuyến du lịch liên vùng, trong đó có tuyến “Hành trình về Phố Hiến - Đền Trần - Chùa Keo - Biển Cồn Vành”, tạo sản phẩm du lịch đa dạng, hấp dẫn. Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh đón khoảng 6 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 12.000 tỷ đồng/năm, từng bước xây dựng thương hiệu “Hưng Yên - hội tụ di sản, biển xanh và mỹ vị”. 

Nét đặc sắc trong trò chơi kéo lửa nấu cơm cần.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, việc phát huy sức mạnh văn hóa và con người Hưng Yên càng có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần khơi dậy khát vọng phát triển của địa phương.

Nguồn:baohungyen.vn