Trước đây tại Hà Nội cũng như một số tỉnh, thành có tình trạng người dân mua bán,
chuyển nhượng bất động sản giá cao nhưng khi đến cơ quan thuế để khai báo nộp thuế lại ghi giá thấp để được hưởng lợi về thuế thu nhập cá nhân, thuế trước bạ... Điều này đã gây ra
thất thu thuế, tạo sự không công bằng giữa các cá nhân.
Trước thực trạng này, thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các ngành chức năng vào cuộc để ngăn chặn hành vi chuyển nhượng bất động sản nhưng trốn thuế với Nhà nước.
Muôn hình vạn trạng lách thuế
Chị N.T.H ở phố Trung Kính, Cầu Giấy (Hà Nội) có bán nhà và đất ở trong ngõ cho một người mua với giá 7 tỷ đồng. Nhưng khi làm các thủ tục hợp đồng sang nhượng, mua bán qua Văn phòng công chứng đã được chị H và người mua thống nhất hạ xuống 5 tỷ đồng.
Tương tự chị T. T. Q ở quận Hà Đông (Hà Nội) có bán một căn chung cư cao cấp giá 5 tỷ đồng nhưng cũng được môi giới "vẽ đường" để hạ xuống còn 3 tỷ đồng khi chốt con số trên hợp đồng công chứng. Qua trao đổi, các trường hợp trên giải thích việc "hạ" giá trị giao dịch như vậy nhằm giảm được thuế thu nhập cá nhân và thuế trước bạ.
"Trong lúc dịch bệnh khó khăn thế này, giảm được đồng nào hay đồng ấy. Tính trừ các khoản chi phí ngoài luồng thì vẫn giảm hơn so với nộp thuế đúng giá trị giao dịch," chị Q thổ lộ.
Xét theo các quy định hiện hành thì các hành vi kể trên đã vi phạm Nghị định số 65/2013/NĐ-CP ngày 27/6/2013 của Chính phủ quy định Thuế thu nhập cá nhân; Vi phạm Nghị định số 140/2016/NĐ-CP ngày 10/10/2016 của Chính phủ quy định Lệ phí trước bạ.
Ngoài ra, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định người nộp thuế có trách nhiệm khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ, nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế.
Song trên thực tế, có rất nhiều trường hợp đã lách luật để giảm nộp thuế kiểu như trên. Trường hợp trước mách bảo trường hợp sau, để rồi trở thành việc thường ngày trong các giao dịch bất động sản ở Hà Nội. Cơ quan thuế cũng đã biết việc này, tuy nhiên trên thực tế khó ngăn chặn do nhiều lý do, cả khách quan và chủ quan.
Để đảm bảo công bằng giữa các tổ chức, cá nhân nộp thuế, tránh thất thu thuế đối với hoạt động kinh doanh bất động sản, cần thiết phải chấn chỉnh lại các hành vi "đi đêm" của cán bộ và cá nhân liên quan.
Đồng thời, các cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung đồng bộ các văn bản quy phạm pháp luật về thuế liên quan đến căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ và thu nhập doanh nghiệp trong các hoạt động giao dịch bất động sản.
Đảm bảo tính công bằng
Trao đổi về các nội dung trên, Cục Thuế Hà Nội cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật, đặc biệt là nội dung quy định về hành vi trốn thuế và xử lý vi phạm đối với hành vi trốn thuế trong pháp luật hình sự và chính sách thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản để người dân, doanh nghiệp được biết.
Hình thức tuyên truyền thông qua: phát "thư ngỏ" tại Văn phòng đăng ký đất đai và Bộ phận "Một cửa"; đăng tải các bài viết trên website của Cục Thuế, báo chí và các kênh thông tin xã hội (Facebook, Zalo...); tuyên truyền qua hệ thống phát thanh, cổng thông tin điện tử quận, huyện, thị xã...
Còn theo ông Mai Sơn, Cục trưởng Cục Thuế thành phố Hà Nội, cơ quan thuế đã chủ động phối hợp với Sở Tư pháp chỉ đạo các tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn: tuyên truyền, hướng dẫn người dân kê khai đúng thực tế giá mua bán trong các giao dịch chuyển nhượng bất động sản.