Xác định chuyển đổi số là động lực để thay đổi từ “tư duy sản xuất nông nghiệp” sang “tư duy kinh tế nông nghiệp”, nhiều nông dân trong tỉnh đã chủ động tiếp cận, ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, từng bước hướng đến nền nông nghiệp bền vững, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.

Mô hình trồng dưa lưới của chị Trần Thị Nhàn, xã Long Hưng.
Gắn phát triển sản phẩm với thị trường
Khai thác tiềm năng về điều kiện tự nhiên, anh Vũ Xuân Duẩn, xã Diên Hà đã phát triển thành công 35 loại trà thảo dược từ các loại cây dược liệu, trong đó có 2 sản phẩm gồm sản phẩm trà cà gai leo được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao và trà giải độc thanh nhiệt Thái Bình được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao, đồng thời chủ động phát triển sản phẩm cùng với phát triển thị trường tiêu thụ. Ngoài 2 vùng trồng dược liệu 2,5ha của gia đình, anh Duẩn còn liên kết với 12 nông dân ở xã Diên Hà và xã Hưng Hà trồng 5ha cây cà gai leo, hòe, bồ công anh, khổ sâm, tía tô... và áp dụng kỹ thuật trồng dựa theo tiêu chuẩn GACP-WHO (tiêu chuẩn toàn cầu về thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới - WHO) bảo đảm an toàn, không độc hại, không thuốc bảo vệ thực vật để sản xuất các loại trà thảo dược mang lại hiệu quả kinh tế cao. Anh Duẩn đã đầu tư các loại máy sấy, máy nghiền, máy sơ chế, máy chiết xuất, máy đóng gói... để tinh chế thành sản phẩm dược liệu. Hiện nay, anh Duẩn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào khâu quảng bá, tiêu thụ sản phẩm như: đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, quảng bá qua các trang mạng xã hội facebook, zalo... Anh Duẩn cho biết, nhờ biết cách giới thiệu, quảng bá trên các nền tảng số nên sản phẩm của chúng tôi có thêm nhiều người tiêu dùng biết đến và tin dùng. Khách hàng chỉ cần vào các trang mạng xã hội của cơ sở sẽ có đầy đủ thông tin, giá thành của sản phẩm, sau đó chọn lựa số lượng và để lại địa chỉ, chúng tôi sẽ liên hệ và giao hàng đến tận nhà. Đây được xem là bước tiến, bởi khi kinh doanh theo cả hai phương thức truyền thống và hiện đại, tỉ lệ đầu ra của sản phẩm tăng, mỗi năm doanh thu tăng 10 - 15%. Chúng tôi đang nghiên cứu phương pháp chế biến chưng cất thành cao trà gai leo chuyên sâu để tiện phục vụ nhu cầu khách hàng, mục tiêu xuất khẩu sang thị trường nước ngoài.
Từ đầu năm đến nay, anh Duẩn thu hoạch khoảng 20 tấn dược liệu, đồng thời thu mua thêm 10 tấn từ các hộ liên kết. Cơ sở đã tiêu thụ trung bình khoảng 10.000 sản phẩm mỗi tháng, trong đó phần lớn được bán qua kênh trực tuyến, cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc phát triển sản phẩm gắn liền với thị trường.

Sản phẩm trà cà gai leo và trà giải độc thanh nhiệt Thái Bình của anh Vũ Xuân Duẩn, xã Diên Hà.
Mạnh dạn chuyển đổi tư duy sản xuất
Nhận thấy cây lúa không còn phù hợp với điều kiện đất trũng, năng suất thấp, năm 2021, HTX Hoa sen Vân Đài (xã Hồng Minh) đã mạnh dạn chuyển đổi sang trồng sen kết hợp các loại hoa, cây cảnh. Trên diện tích khoảng 5ha, HTX phát triển nhiều giống sen như: sen cung đình trắng, hồng bách diệp, trắng hồng, sen Nhật trắng, sen ngàn cánh tịnh đế… vừa phục vụ cảnh quan, du lịch trải nghiệm, vừa cung cấp nguyên liệu chế biến. Không chỉ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, HTX từng bước ứng dụng công nghệ số vào quản lý và sản xuất. Thông qua việc ứng dụng công nghệ trong theo dõi sinh trưởng của cây trồng, quản lý vùng trồng và kiểm soát quy trình chăm sóc, HTX có thể cập nhật dữ liệu sản xuất, nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng, giảm chi phí lao động và từng bước chuẩn hóa sản phẩm. Bà Nguyễn Thị Chiến, Phó Giám đốc HTX Hoa sen Vân Đài cho biết: Điểm đặc biệt của mô hình là sản xuất sen không dừng lại ở “một sản phẩm - một giá trị” mà mở rộng sang khai thác toàn diện giá trị của cây sen. Từ hoa sen cắm cành, hoa sen ướp trà, lấy hạt, sen lấy ngó, lấy củ, đến các giống sen làm cảnh, mỗi giống đều có “vai trò” riêng trong chuỗi giá trị chung. Nhờ đó, cây sen đã trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu ổn định cho các thành viên HTX. Đến nay, HTX đã có 2 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao là hạt sen khô và trà ướp sen. Trong đó, trà ướp sen được đánh giá cao nhờ hương vị đặc trưng, quy trình chế biến thủ công kết hợp kiểm soát chất lượng chặt chẽ, góp phần từng bước xây dựng thương hiệu cho vùng sen Vân Đài. Mô hình trồng sen tại HTX Hoa sen Vân Đài cho hiệu quả kinh tế cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với trồng sen thông thường và cao gấp 2,5 đến 3 lần so với trồng lúa trên cùng diện tích. Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp mà còn tạo cảnh quan sinh thái đặc sắc, mở ra tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch nông thôn.

HTX Hoa sen Vân Đài thu hút nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Thực tế cho thấy, khi người nông dân chủ động thay đổi tư duy, mạnh dạn ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số vào sản xuất, kinh doanh, nhiều mô hình nông nghiệp đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Đây chính là nền tảng quan trọng để góp phần hình thành những nông dân năng động, sáng tạo, xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Nguồn:baohungyen.vn