Với học sinh cuối cấp, đặc biệt là cấp THPT, đây là giai đoạn then chốt để đưa ra quyết định mang tính bước ngoặt của cuộc đời. Lựa chọn con đường đại học, cao đẳng, học nghề hay tham gia thị trường lao động ngay sau kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ phụ thuộc vào nguyện vọng cá nhân, mà còn ảnh hưởng từ công tác tư vấn, hướng nghiệp của nhà trường và các đơn vị liên quan.
.jpg)
Học sinh tham gia ngày hội tư vấn tuyển sinh năm 2026 tại Trường THPT Chuyên Thái Bình (phường Trần Hưng Đạo).
Những năm gần đây, hoạt động tư vấn, hướng nghiệp đã được ngành giáo dục và các nhà trường chú trọng triển khai với nhiều hình thức: Tích hợp trong chương trình chính khóa, tổ chức hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ... Từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều trường THPT, cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã tổ chức các chương trình tư vấn hướng nghiệp, giúp học sinh sớm xác định ngành nghề phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình và nhu cầu xã hội. Tại Trường THPT Nguyễn Đức Cảnh (phường Trần Lãm), công tác hướng nghiệp được lồng ghép vào các môn học và tiết sinh hoạt lớp, đồng thời tổ chức các buổi tư vấn chuyên đề riêng. Nội dung tập trung vào việc giúp học sinh nhận diện năng lực bản thân, điều kiện kinh tế gia đình, cũng như xu hướng thị trường lao động trong tương lai. Nhà trường khuyến khích học sinh chủ động trao đổi trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm để tháo gỡ băn khoăn, vướng mắc trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp. Em Lê Thành Đạt, học sinh lớp 12A13, Trường THPT Nguyễn Đức Cảnh chia sẻ: Em có nguyện vọng vào học trong môi trường quân đội. Các chương trình tư vấn không chỉ giải đáp thắc mắc mà còn giúp chúng em định hình rõ ràng hơn con đường phía trước với thông điệp: “Hiểu đúng mình - Chọn đúng nghề - Đi đúng hướng”. Qua các buổi tư vấn, em hiểu rõ hơn về yêu cầu sức khỏe, tiêu chuẩn đầu vào và môi trường học tập đặc thù. Từ đó, em chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập, rèn luyện thể lực và chuẩn bị tâm lý để theo đuổi mục tiêu của mình.
Dưới góc độ phụ huynh, anh Phạm Huy Khoa, phụ huynh học sinh lớp 12, Trường THPT Mỹ Hào (phường Mỹ Hào), cho biết: Gia đình đã chủ động tìm hiểu thông tin để định hướng cho con. Tuy nhiên, không ít phụ huynh và học sinh còn băn khoăn về tính ổn định của các ngành “hot” trong 5-10 năm tới, hay việc lựa chọn theo sở thích có phù hợp với xu thế phát triển của xã hội hay không. Vì vậy, công tác hướng nghiệp cần được thực hiện sớm, không chỉ ở lớp 12 mà từ lớp 10, lớp 11. Đồng thời, phụ huynh cũng cần được cung cấp thông tin đầy đủ, nhất là những điểm mới của kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026.
.jpg)
Học sinh Trường THPT Mỹ Hào (phường Mỹ Hào) tham gia giao lưu, hỏi - đáp về trí tuệ nhân tạo (AI) tại chương trình tư vấn hướng nghiệp.
Thực tế cho thấy, làm tốt công tác hướng nghiệp không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, mà còn đóng vai trò quan trọng trong phân luồng học sinh, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của địa phương. Ngược lại, nếu định hướng chưa phù hợp, hệ lụy là không nhỏ. Nhiều học sinh lựa chọn ngành học theo trào lưu, thiếu căn cứ vào năng lực bản thân dẫn đến bỏ học giữa chừng hoặc học tập thiếu động lực. Không ít trường hợp sau khi tốt nghiệp đại học, cao đẳng lại làm công việc trái ngành, thậm chí phải học lại nghề để tìm kiếm cơ hội việc làm, gây lãng phí thời gian, chi phí và công sức. Ở Trường THPT Đức Hợp (xã Đức Hợp) đã triển khai công tác hướng nghiệp ngay từ lớp 10, giúp học sinh sớm định hình mục tiêu và lựa chọn tổ hợp môn học phù hợp. Hằng năm, Trường tổ chức khảo sát nguyện vọng, năng lực học sinh để có cơ sở tư vấn và phân luồng hiệu quả. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp với từng nhóm đối tượng. Hằng năm có khoảng 80% số học sinh lớp 12 của Trường trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng.
.jpg)
Học viên Trường Sĩ quan Tăng Thiết giáp tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh Trường THPT Nguyễn Đức Cảnh (phường Trần Lãm).
Phân luồng học sinh gắn với định hướng nghề nghiệp không chỉ giúp người học lựa chọn đúng con đường mà còn góp phần giải bài toán nguồn nhân lực. Khi người học được đào tạo phù hợp với nhu cầu xã hội, doanh nghiệp có nguồn lao động đáp ứng yêu cầu, gia đình giảm áp lực chi phí và nỗi lo việc làm của con em sau tốt nghiệp. Đây chính là nền tảng để giáo dục phát huy vai trò nòng cốt trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực, góp phần xây dựng tương lai bền vững cho địa phương và đất nước.
Nguồn:baohungyen.vn