Tại làng khoa bảng Thổ Hoàng, xã Ân Thi, có một nhánh họ Lê Quý được hình thành từ thời Tiến sĩ Lê Trọng Thứ - thân phụ Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Gần ba thế kỷ qua, các thế hệ con cháu không chỉ gìn giữ cội nguồn dòng họ mà còn bền bỉ tiếp nối nếp học của cha ông, góp phần bồi đắp truyền thống hiếu học của quê hương Hưng Yên.

Ông Lê Quý Tâm, Trưởng nhánh họ Lê Quý ở Thổ Hoàng giới thiệu với thế hệ trẻ về lịch sử và truyền thống của dòng họ.
Trong ngôi từ đường của dòng họ Lê Quý ở thôn Thổ Hoàng, những cuốn gia phả đã ngả màu thời gian vẫn được con cháu gìn giữ cẩn thận. Mỗi dịp giỗ tổ, con cháu ở nhiều nơi lại trở về dâng hương, cùng nhau ôn lại cội nguồn và nhắc nhở thế hệ trẻ về truyền thống hiếu học mà cha ông đã dày công vun đắp.Theo gia phả dòng họ và các tư liệu nghiên cứu, nhánh họ Lê Quý ở Thổ Hoàng được hình thành từ thế kỷ XVIII. Trước đó, Tiến sĩ Lê Trọng Thứ, thân phụ Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, từng theo học Tiến sĩ Hoàng Công Bảo - một trong những danh nho tiêu biểu của làng khoa bảng Thổ Hoàng. Nhận thấy tư chất và ý chí học tập của người học trò trẻ, Tiến sĩ Hoàng Công Bảo đã tận tình chỉ dạy, đồng thời giới thiệu Lê Trọng Thứ lên kinh thành tiếp tục theo học, tạo bước ngoặt trên con đường khoa cử của ông. Sau khi đỗ đạt và lập nghiệp, Tiến sĩ Lê Trọng Thứ đã cho người con trai là Lê Quý Thái về Thổ Hoàng sinh sống, lập nghiệp, từ đó hình thành một nhánh họ Lê Quý gắn bó với vùng đất này suốt gần ba thế kỷ. Đến nay, nhiều thế hệ con cháu vẫn tiếp nối nếp học của cha ông, góp phần gìn giữ truyền thống của quê hương.
Hiện nay, dấu ấn của dòng họ Lê Quý còn hiện diện tại Văn từ Thổ Hoàng, nơi phối thờ Tiến sĩ Lê Trọng Thứ và Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn cùng các bậc hiền tài của địa phương. Dòng họ cũng duy trì việc gặp mặt, biểu dương, khen thưởng học sinh đạt thành tích cao, qua đó khích lệ thế hệ trẻ tiếp nối truyền thống hiếu học.
Ông Lê Quý Tâm, trưởng nhánh họ Lê Quý ở Thổ Hoàng cho biết: Chúng tôi luôn tự hào khi các thế hệ con cháu vẫn giữ được nếp học của cha ông. Dù mỗi người làm một nghề, sinh sống ở nhiều nơi khác nhau nhưng ai cũng ý thức phải coi trọng việc học và luôn hướng về cội nguồn. Mỗi dịp giỗ tổ là dịp để các thế hệ gặp gỡ, cùng ôn lại truyền thống của dòng họ và truyền lại cho lớp con cháu.

Các thành viên nhánh họ Lê Quý ở Thổ Hoàng gặp mặt tại từ đường cùng ôn lại truyền thống và giáo dục con cháu về cội nguồn.
Từ niềm tự hào về cội nguồn, truyền thống hiếu học đã trở thành sợi dây gắn kết các thế hệ con cháu dòng họ Lê Quý. Không chỉ được lưu giữ trong gia phả hay những câu chuyện về thế hệ đi trước, truyền thống ấy còn được thể hiện bằng sự trưởng thành của nhiều người con của gia tộc. Nhiều người hiện là cán bộ, giáo viên, bác sĩ, kỹ sư..., luôn nỗ lực cống hiến trên các lĩnh vực công tác, tích cực đóng góp cho quê hương và chung tay xây dựng quỹ khuyến học, góp phần nuôi dưỡng tinh thần hiếu học trong thế hệ trẻ. Anh Lê Quý Tính, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Hoàng Hoa Thám, xã Ân Thi chia sẻ: Sinh ra trong dòng họ có truyền thống hiếu học là động lực để tôi luôn cố gắng học tập và rèn luyện. Là người làm nghề giáo, tôi càng ý thức phải giữ gìn truyền thống ấy bằng chính công việc hằng ngày, khơi dậy ở học sinh niềm yêu thích học tập và tinh thần không ngừng vươn lên.

Những tấm giấy khen của con cháu là niềm tự hào và minh chứng cho truyền thống hiếu học được gìn giữ qua nhiều thế hệ của dòng họ Lê Quý ở Thổ Hoàng.
Từ những người đi trước đến lớp cháu con hôm nay, nếp học vẫn được gìn giữ và trao truyền trong từng gia đình. Với các em nhỏ, mỗi thành tích đạt được không chỉ là niềm vui của bản thân mà còn là cách gìn giữ niềm tự hào của gia tộc. Em Lê Quý Đức tâm sự: Em rất tự hào khi là con cháu họ Lê Quý. Mỗi lần được nghe ông bà kể về cội nguồn và nếp học của gia đình, em càng hiểu hơn giá trị của việc học. Em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện thật tốt để xứng đáng với những gì các thế hệ đi trước đã xây dựng.
Gần 3 thế kỷ kể từ khi một nhánh họ Lê Quý bén rễ trên đất Thổ Hoàng, nếp học của cha ông vẫn được các thế hệ con cháu bền bỉ gìn giữ và phát huy. Mạch nguồn ấy không chỉ tạo nên nét đẹp của dòng họ Lê Quý mà còn góp phần bồi đắp truyền thống hiếu học của làng Thổ Hoàng và quê hương Hưng Yên.
Nguồn: https://baohungyen.vn/