Hạn chế về sức khỏe, điều kiện kinh tế, khả năng đi lại, người cao tuổi (NCT) thường gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận các quy định của pháp luật và giải quyết những vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân, nhất là trong các vấn đề về đất đai, thừa kế, an sinh xã hội. Trước thực tế đó, ngành chuyên môn và các địa phương chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, trợ giúp pháp lý (TGPL), giúp NCT nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa và giải quyết các rủi ro.
Người dân xã Vũ Tiên dự buổi tuyên truyền pháp luật do Trung tâm Trợ giúp pháp lýnhà nước tỉnh phối hợp với UBND xã tổ chức.
Tại Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh, NCT được xác định là một trong những nhóm đối tượng cần được quan tâm trong thực hiện chính sách TGPL. Để bảo đảm NCT thuộc diện được trợ giúp tiếp cận và thụ hưởng đầy đủ chính sách, Trung tâm chủ động tiếp nhận, tư vấn, thực hiện TGPL; đồng thời, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan kịp thời hướng dẫn, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NCT khi phát sinh vụ việc. Hoạt động TGPL được thực hiện bằng nhiều hình thức, phù hợp với tính chất từng vụ việc như: Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng theo quy định. Với những vụ việc cần tham gia tố tụng, trợ giúp viên pháp lý nghiên cứu hồ sơ, hướng dẫn người được trợ giúp thực hiện quyền, nghĩa vụ liên quan và tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ trong quá trình giải quyết. Qua đó, NCT có thêm sự hỗ trợ cần thiết khi phải giải quyết những vấn đề pháp lý phức tạp, nhất là trong các vụ việc liên quan đến quyền và lợi ích của bản thân.
Cùng với đó, Trung tâm chú trọng tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm giúp NCT nâng cao hiểu biết, chủ động phòng ngừa rủi ro. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề gần gũi với đời sống, như quyền sử dụng đất, thừa kế, phòng, chống bạo lực gia đình, phòng ngừa lừa đảo, bảo vệ tài sản và thực hiện chính sách an sinh xã hội. Trung tâm phối hợp với Hội Người cao tuổi, chính quyền cơ sở và các đơn vị liên quan đưa hoạt động tuyên truyền, TGPL về cơ sở, tạo điều kiện để những NCT hạn chế về sức khỏe, khó khăn trong đi lại vẫn có thể tiếp cận thông tin và dịch vụ pháp lý. Việc triển khai đồng thời các hoạt động giúp Trung tâm vừa nâng cao nhận thức pháp luật, vừa kịp thời hỗ trợ NCT bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Từ năm 2025 đến nay, Trung tâm đã phối hợp với các địa phương tổ chức 5 buổi tuyên truyền pháp luật, phối hợp với cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện TGPL 9 vụ việc cho NCT thuộc diện được trợ giúp, liên quan đến các lĩnh vực hình sự, dân sự và hành chính. Trong đó, nhiều vụ việc có quan điểm bào chữa, bảo vệ của trợ giúp viên pháp lý được cơ quan tiến hành tố tụng chấp nhận, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NCT.
Bà Vũ Thị Lành, xã Vũ Tiên cho biết: Trước đây, tôi chưa hiểu rõ những quy định về việc phân chia tài sản cho các con nên lo lắng sau này dễ xảy ra mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình. Được tham gia buổi tuyên truyền pháp luật do Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh phối hợp với UBND xã tổ chức, tôi không chỉ được thông tin những quy định của pháp luật về chế độ, chính sách với NCT mà còn được giải thích, hướng dẫn kỹ về việc phân chia đất cho các con, các thủ tục cần phải làm. Qua đó, tôi chủ động thực hiện, hạn chế tranh chấp về sau.
Nhằm nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật cho NCT, các địa phương trong tỉnh duy trì nhiều hình thức tuyên truyền phù hợp, từ hệ thống truyền thanh cơ sở, hội nghị đến các buổi sinh hoạt của Hội Người cao tuổi và các tổ chức đoàn thể. Đặc biệt, cùng với các hình thức tuyên truyền, việc hỗ trợ NCT tiếp cận công nghệ thông tin và chuyển đổi số đang mở thêm kênh để tìm hiểu chính sách, pháp luật và giải quyết những công việc thiết yếu. Tại nhiều xã, phường, cán bộ thôn, đoàn viên, thanh niên tích cực hướng dẫn NCT sử dụng điện thoại thông minh, làm quen với các nền tảng số, tra cứu thông tin và thực hiện một số dịch vụ trực tuyến.
Từ những thao tác ban đầu, NCT từng bước nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ, chủ động tìm kiếm thông tin và thuận lợi hơn trong thực hiện thủ tục hành chính, giao dịch hằng ngày. Chuyển đổi số không chỉ giúp thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận công nghệ mà còn tạo điều kiện để NCT tiếp cận nhanh hơn với các nguồn thông tin chính thống về chính sách, pháp luật. Ông Nguyễn Văn Phú, xã Như Quỳnh chia sẻ: Trước đây tôi dùng điện thoại thông minh chủ yếu để nghe, gọi điện cho con cháu, nhiều chức năng trên điện thoại tôi chưa biết sử dụng. Qua các buổi sinh hoạt thôn, được các cháu đoàn viên, thanh niên hướng dẫn, tôi đã biết cách sử dụng các ứng dụng cần thiết, tra cứu thông tin về pháp luật liên quan đến đời sống hằng ngày và thực hiện một số dịch vụ trực tuyến.
Từ tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến tư vấn, TGPL, các hoạt động ngày càng được triển khai sát với nhu cầu của NCT và thực tế tại cơ sở. Sự phối hợp giữa Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh với chính quyền địa phương và các đoàn thể đã giúp NCT có thêm điều kiện tiếp cận pháp luật, kịp thời được hướng dẫn khi phát sinh vướng mắc, đồng thời nâng cao khả năng tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, góp phần phòng ngừa tranh chấp, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm để NCT được tiếp cận, thụ hưởng đầy đủ các chính sách, quyền lợi theo quy định.
Nguồn:baohungyen.vn