Ảnh minh họa có sử dụng AI.

Những giấc mơ bị bỏ lại

Trong căn phòng nhỏ, người mẹ tỉ mỉ xếp từng món đồ vào vali cho con gái. Vài ngày nữa, cô con gái sẽ rời nhà, bắt đầu những năm tháng đại học với một chân trời mới đang mở ra phía trước. Quần áo, sách vở, những vật dụng cần thiết… tất cả đều được chị nâng niu, sắp xếp cẩn thận. Sắp gọn lại ít sách, vở cũ của con, chị bất chợt thấy một xấp giấy với các bức vẽ dang dở. Những nét bút chì mềm mại, khoáng đạt thể hiện các nhân vật hoạt hình yêu thích một thời của cô con gái. Chị ngồi lặng đi.

Hồi bé, con gái chị khi đó mới học mầm non đã bộc lộ niềm yêu thích và thể hiện năng khiếu vẽ. Chưa học viết chữ nhưng cô bé cứ đi học về lại ôm tập giấy và bút màu. Con gà, con mèo, hàng cây ven đường..., cái gì bắt gặp cô bé đều thích thể hiện bằng bút màu và giấy. Các bức vẽ của cô bé thường được các cô giáo chọn treo trên lớp. Nhiều người đến chơi nhà, bắt gặp các bức vẽ của cô bé đều trầm trồ và khuyến khích chị cho con đi học vẽ. Nhưng rồi, vì đủ thứ lý do, chị đã không cho con đi học. Chị nghĩ, học văn hóa đã đủ vất vả. Hơn nữa, trong suy nghĩ của chị khi ấy, vẽ vời cũng chỉ là một sở thích, khó có thể trở thành một nghề nghiệp ổn định, nhất là đối với con gái.

Chị tần ngần mở tiếp các cuốn vở khác. Ở cuối mỗi cuốn vở, con gái chị đều dành lại một vài trang để vẽ. Khi thì một bức vẽ đã hoàn chỉnh, khi là một phác thảo. Những nét vẽ mềm mại, bay bổng và những “đôi mắt biết nói” trong bức vẽ, thốt nhiên chị thấy tiếc cho con, bất chợt tự hỏi: Liệu có phải mình đã từng vô tình khép lại một cánh cửa trong ước mơ của con?

Trong hành trình trưởng thành của một đứa trẻ, có biết bao ước mơ bắt đầu rất sớm. Có em mê âm nhạc, có em thích hội họa. Có em say mê máy móc, thích nghiên cứu, khám phá... Những khả năng này là những hạt mầm, chưa thể nói trước sẽ trở thành một cái cây lớn hay không. Nhưng cũng có những hạt mầm chưa kịp lên đã bị bỏ đi từ rất sớm, chỉ bởi người lớn không nhận ra hoặc không đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng. Không ít ông bố, bà mẹ đã quen với việc vạch sẵn một con đường cho con. “Con học ngành này sẽ dễ xin việc!” “Nghề kia vất vả lắm!” “Học nghề đó sau này sống bằng gì?”... Những suy nghĩ ấy đều xuất phát từ tình thương. Cha mẹ nào cũng mong con mình có một tương lai ổn định, một công việc tốt, một cuộc sống bớt khó khăn hơn thế hệ của mình. Đằng sau sự định hướng ấy là những trải nghiệm, những lo toan và cả nỗi sợ hãi của người đi trước. Họ sợ con thất bại. Sợ con vất vả... Nhưng đôi khi, chính vì quá sợ hãi, quá lo cho tương lai của con, cha mẹ lại vô tình bỏ qua năng khiếu, ước mơ của con. Điều đáng buồn nhất không phải là một đứa trẻ không thực hiện được ước mơ. Điều đáng buồn là có những giấc mơ chưa kịp được thử sức đã bị dập tắt.

Lắng nghe, đồng hành cùng con trẻ

Cha mẹ có nên định hướng nghề nghiệp cho con không? Một đứa trẻ chưa đủ trải nghiệm để có thể nhìn hết những cơ hội và rủi ro của cuộc đời. Kinh nghiệm của người đi trước có thể giúp con tránh được những lựa chọn bồng bột, nhận ra năng lực thực sự của mình và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai. Vì vậy sự định hướng của cha mẹ là cần thiết.

Nhưng định hướng khác với áp đặt. Định hướng là khi cha mẹ cùng con tìm hiểu: Con thích gì, con làm tốt điều gì, ước mơ ấy cần những điều kiện nào, những khó khăn nào có thể phải đối mặt? Còn áp đặt là khi câu trả lời đã có sẵn trước cả khi cha mẹ chưa thực sự lắng nghe con. Định hướng mở ra những lựa chọn, áp đặt chỉ cho phép một con đường. Điều cha mẹ cần học đầu tiên trong hành trình đồng hành với con chính là lắng nghe, quan sát để nhận ra những năng khiếu của con. Một đứa trẻ thường không thể tự nhận ra năng khiếu của mình. Cha mẹ chính là những người có nhiều cơ hội nhất để nhận ra điều đó. Tạo cơ hội để con được trải nghiệm giúp năng khiếu được bộc lộ rõ hơn, đồng thời giúp chính đứa trẻ hiểu xem mình có thực sự yêu thích và đủ khả năng theo đuổi hay không.

Và hơn hết là dạy con hiểu rằng ước mơ luôn cần đi cùng trách nhiệm. Một đứa trẻ nói muốn trở thành họa sĩ cần học cách kiên trì với việc học vẽ. Muốn trở thành vận động viên cần chấp nhận kỷ luật luyện tập. Muốn theo đuổi một ngành nghề khác biệt cần chủ động tìm hiểu và chứng minh năng lực của mình. Cha mẹ có quyền đặt ra những yêu cầu, nhưng đó nên là những yêu cầu để con trưởng thành hơn, chứ không phải những rào cản được dựng lên chỉ vì nỗi sợ. Và điều quan trọng nhất là tin vào con, ngay cả khi con chưa thể chứng minh ngay lập tức rằng lựa chọn của mình là đúng. Niềm tin ấy không phải sự nuông chiều, đó là sự đồng hành tỉnh táo. Là khi con vấp ngã, giúp con đứng dậy, nhìn lại và quyết định bước tiếp hay chọn một con đường khác. Lắng nghe, đồng hành cùng con, để đến một ngày các bậc cha mẹ không phải hối tiếc... giá như, nếu như!

Nguồn:baohungyen.vn