Giống lúa nếp thơm Hưng Yên mang lại thu nhập khá cho nông dân xã Đoàn Đào.

Thành quả này là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố được triển khai đồng bộ ngay từ đầu vụ. Công tác lựa chọn cơ cấu giống được chỉ đạo sát sao, bài bản, sử dụng các giống có năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với điều kiện sinh thái, thổ nhưỡng. Trên cơ sở các giống lúa chủ lực, các địa phương đã định hướng, tuyên truyền, hướng dẫn nông dân đưa vào gieo trồng và thực hiện theo cơ cấu mỗi vùng chỉ cấy 1 đến 2 giống lúa. Cùng với đó, chính quyền các địa phương đã chỉ đạo bà con nông dân tiến hành gieo cấy đúng thời vụ. Nhóm giống lúa có chất lượng cao đạt trên 51.600ha, chiếm 54% diện tích; nhóm giống thuần năng suất đạt 40.400ha, chiếm 42% diện tích; còn lại là các giống lúa lai. Một số giống lúa có năng suất, chất lượng cao được gieo trồng phổ biến ở nhiều địa phương, như: Bắc thơm số 7, Đài thơm 8, Ngọc Nương 9, ST25, T10, RVT, N97, lúa Nhật... và một số giống lúa nếp đặc sản của tỉnh (nếp thơm Hưng Yên)... Các địa phương đã thực hiện đúng khung thời vụ, hoàn thành gieo cấy trong tháng 2, trong đó: Trà sớm gần 30.000ha, gieo cấy trước ngày 4/2, trà đại trà khoảng gần 60.000ha gieo cấy từ đầu tháng 2 đến 25/2, còn lại diện tích trà muộn gieo cấy sau ngày 25/2. Vụ xuân năm nay có sự đan xen giữa thuận lợi và khó khăn. Đầu vụ thời tiết ấm, ít mưa, không xuất hiện rét đậm, rét hại kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho làm đất, gieo cấy và chăm sóc, lúa bén rễ hồi xanh nhanh, đẻ nhánh sớm.

Tuy nhiên, từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, các đợt không khí lạnh yếu kèm mưa đã tạo điều kiện cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, trong đó có sâu cuốn lá nhỏ, bệnh khô vằn, rầy, bạc lá và đốm sọc vi khuẩn. Trước diễn biến này, cơ quan chuyên môn đã kịp thời hướng dẫn nông dân phun phòng, trừ sâu bệnh đúng thời điểm. Bà Phạm Thị Hằng, Phó Trưởng phòng Bảo vệ thực vật, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết: Từ đầu vụ, cơ quan chuyên môn đã chủ động tham mưu ban hành các kế hoạch phòng, chống sinh vật gây hại, đồng thời cử cán bộ bám sát đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và sinh vật hại để đưa ra dự báo kịp thời. Nguyên tắc xuyên suốt là chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi sâu bệnh đạt ngưỡng gây hại kinh tế, ưu tiên thuốc sinh học và tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ/ liều lượng và đúng cách). Nhờ thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các yếu tố về cơ cấu giống lúa, cơ cấu mùa vụ và thực hiện nghiêm lịch thời vụ nên đa phần diện tích lúa đều sinh trưởng, phát triển tốt.

Nông dân xã Tây Tiền Hải thu hoạch lúa xuân.

Thành công của vụ xuân năm nay không chỉ ở việc đạt mục tiêu, kế hoạch về diện tích, năng suất mà còn ở việc đẩy mạnh thực hiện nhiều mục tiêu đề ra trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, nâng cao giá trị sản xuất như: Các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) tiếp tục được đẩy mạnh; các mô hình cánh đồng lớn áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới, gắn với bao tiêu sản phẩm theo chuỗi giá trị mang lại hiệu quả kinh tế cao tiếp tục được duy trì, nhân rộng. Ngành nông nghiệp và môi trường đã phối hợp với các địa phương triển khai nhiều mô hình thâm canh lúa cải tiến gắn với giảm phát thải, từ đó góp phần đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa, tạo nền tảng quan trọng để chuyển đổi sản xuất lúa theo hướng xanh, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu. Bà Nguyễn Thị Mai, thôn Triều Dương, xã Tiên Lữ, một trong những hộ dân tham gia mô hình trình diễn giống, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào canh tác lúa phục vụ chuyển đổi cơ cấu giống và lịch thời vụ gắn với giảm phát thải khí nhà kính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh năm 2026 do Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật triển khai vụ xuân vừa qua chia sẻ: Các cán bộ kỹ thuật đã trực tiếp hướng dẫn, chuyển giao quy trình thực hiện canh tác tưới ngập - khô xen kẽ và quản lý nước đồng bộ, hiệu quả trên đồng ruộng cho nông dân. Quá trình triển khai, giảm số lần bơm nước so với ruộng truyền thống nhưng cây lúa trong mô hình chống đổ tốt hơn và giảm sâu bệnh hại, góp phần giảm chi phí sản xuất nhưng vẫn duy trì năng suất ổn định. Trong quá trình sản xuất, chúng tôi sử dụng phân bón hữu cơ, lúa cấy bằng máy, phun thuốc trừ sâu bằng thiết bị bay nên giảm nhiều công lao động, hiệu quả kinh tế cao hơn khoảng 300.000 đồng/sào so với sản xuất truyền thống.

Lúa xuân được mùa với năng suất, chất lượng cao nhưng thu nhập của nhiều nông dân giảm bởi giá chi phí đầu vào (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công thu hoạch...) tăng cao 20 - 30% so với cùng kỳ năm 2025 trong khi giá bán các loại thóc thấp. Thực tế này lại càng khẳng định tính hiệu quả, bền vững của liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm giữa doanh nghiệp - HTX - nông dân, đồng thời đặt ra yêu cầu với các địa phương cần quan tâm xây dựng các vùng sản xuất tập trung có liên kết chuỗi nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

Nguồn:baohungyen.vn