Hội tụ lợi thế về vị trí, điều kiện tự nhiên, nguồn nhân lực, chính sách hỗ trợ cùng truyền thống nông nghiệp lâu đời, tỉnh đang tích cực phát triển các trung tâm, viện nghiên cứu giống cây trồng. Mục tiêu không chỉ là chủ động nguồn giống tại chỗ mà còn đưa tỉnh trở thành “hạt nhân” đổi mới sáng tạo nông nghiệp của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Viện Nghiên cứu cây trồng của Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed.
Nằm liền kề Thủ đô Hà Nội, kết nối thông suốt với các tuyến quốc lộ, cao tốc và đường sắt tạo điều kiện tối ưu để tỉnh liên kết, hợp tác kinh tế, khoa học - kỹ thuật nhanh chóng với các địa phương trong khu vực. Cùng với đó, tỉnh có nền tảng nông nghiệp vững chắc, với diện tích gieo cấy lúa cả năm đạt trên 193.000ha, gần 21.000ha chuyên canh cây ăn quả, trên 92.000ha rau màu có giá trị kinh tế cao. Một số vùng trọng điểm như: Vùng trồng nhãn lồng ở các xã Tân Hưng, Khoái Châu, Hồng Quang; vải trứng ở các xã Đoàn Đào, Quang Hưng, Nguyễn Trãi... là nền tảng quan trọng để thiết lập các khu nghiên cứu, khảo nghiệm giống quy mô lớn. Đồng thời là điều kiện thuận lợi cho việc triển khai mô hình sản xuất thử nghiệm, cánh đồng mẫu lớn, rút ngắn quá trình từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tiễn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp của tỉnh.
Hiện nay, tỉnh đã hình thành hệ thống nghiên cứu đa dạng. Ở khu vực nhà nước, Trung tâm Giống nông nghiệp và thủy sản, Trung tâm Khuyến nông đóng vai trò chủ đạo trong khảo nghiệm, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Hằng năm, các đơn vị này thực hiện khảo nghiệm hàng chục giống lúa, hoa, ngô và rau màu mới, giúp nông dân lựa chọn bộ giống phù hợp nhất. Tới đây, Khu thực nghiệm sinh học công nghệ cao của tỉnh tại xã Vũ Thư với diện tích gần 100.000m2, tổng mức đầu tư trên 82 tỷ đồng khi hoàn thành và đưa vào khai thác sẽ góp phần từng bước hình thành mạng lưới nghiên cứu - chuyển giao công nghệ đồng bộ, hiện đại.
Đồng chí Vũ Xuân Thành, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Dự án nhằm tổ chức tiếp nhận công nghệ cao, công nghệ tiên tiến, thực nghiệm các biện pháp kỹ thuật, xây dựng mô hình trình diễn để chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ phục vụ sản xuất nông nghiệp; tổ chức sản xuất giống có chất lượng cao để cung cấp cho các tổ chức và nông hộ sản xuất thương phẩm; triển khai các hoạt động bảo tồn nguồn giống cây, con quý hiếm. Đến nay, dự án đã cơ bản hoàn thành giai đoạn I, Sở đang xây dựng đề án hoạt động khu sinh học thực nghiệm công nghệ cao và đề xuất chủ trương đầu tư dự án hoàn thiện hạ tầng giai đoạn II.
Ở khu vực tư nhân ghi nhận sự bứt phá của Viện Nghiên cứu cây trồng thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed. Với hệ thống cơ sở vật chất hiện đại và trại thực nghiệm rộng 152ha, ThaiBinh Seed đang sở hữu 34 giống cây trồng bản quyền. Bộ giống mới của ThaiBinh Seed đã góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới cơ cấu cây trồng của tỉnh nói riêng và cả nước nói chung, đáp ứng 20% thị phần giống lúa cả nước. Ông Đặng Cao Cường, Giám đốc sản xuất, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu cây trồng, Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed cho biết: Trong công tác ứng dụng khoa học, công nghệ vào nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng, ThaiBinh Seed tập trung vào 4 nhóm định hướng chính: Chọn tạo giống lúa chất lượng cao phù hợp với canh tác bền vững; giống có khả năng chống chịu biến đổi khí hậu; nâng cao giá trị dinh dưỡng và chất lượng gạo phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; ứng dụng công nghệ sinh học và marker phân tử trong chọn tạo giống. Chiến lược đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2040, ThaiBinh Seed xác định ưu tiên đầu tư cho nông nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu phát triển sản phẩm nông nghiệp mới; chọn tạo nhiều giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu và đặc biệt khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu; sản xuất lúa bền vững; tiếp tục xây dựng và bảo vệ thương hiệu lúa giống Việt Nam.
Cán bộ Viện Nghiên cứu cây trồng, Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed kiểm tra, đánh giá giống ngô mới được trình diễn, khảo nghiệm.
Ngoài tiềm năng, lợi thế, chính sách hỗ trợ của tỉnh và Trung ương là yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển lĩnh vực giống cây trồng. Trong nhiều năm qua, tỉnh luôn được chọn là địa bàn triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển giống, như chương trình sản xuất giống lúa chất lượng cao, dự án phát triển vùng nguyên liệu, các mô hình cải tạo đất và thích ứng biến đổi khí hậu. Tỉnh ban hành nhiều chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, hỗ trợ đất đai, tín dụng, cơ sở vật chất, chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp và viện nghiên cứu... tạo môi trường thuận lợi để hình thành trung tâm nghiên cứu giống hiện đại, gắn nghiên cứu với thực tiễn sản xuất và thị trường.
Việc xây dựng và phát triển trung tâm, viện nghiên cứu giống cây trồng tại tỉnh không chỉ là yêu cầu nội tại của địa phương mà còn là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển vùng đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng thời hiện thực hoá chủ trương, đường lối của Đảng về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền móng phát triển sản xuất nông nghiệp hiện đại và hiệu quả.
Nguồn:baohungyen.vn