Học sinh Trường THCS Tây Thụy Anh tìm hiểu về cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân tại phòng truyền thống nhà trường.
Ký ức không phai
Có những bài học được khắc sâu không chỉ qua lời giảng, mà bằng chính sự hy sinh của người thầy. Với ông Lê Xuân Thắng (xã Tây Thụy Anh), 1 trong 24 học sinh may mắn còn sống, ký ức về tiết Văn cuối cùng vào sáng ngày 21/10/1966 của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân vẫn vẹn nguyên. Ông Lê Xuân Thắng nhớ lại: Khoảng 10 giờ 30 phút ngày 21/10/1966, khi cả lớp đang nghe cô giảng bài, tiếng máy bay địch gầm xé không trung, kẻng báo động dồn dập vang lên khắp làng An Tiêm. Cô giáo dừng tiết học, hướng dẫn học sinh về hầm trú ẩn. Thấy một số bạn nữ hoảng sợ, cô đưa các bạn xuống trước, rồi xuống sau cùng. Chưa đầy 2 phút sau, bom Mỹ trút xuống, san phẳng mái trường, vùi lấp các căn hầm. Tôi bị đất đá vùi lấp một nửa người, gồng hết sức bò lên mặt đất chạy về phía cánh đồng rồi ngất đi. Khi tỉnh lại ở nơi cấp cứu, tôi mới bàng hoàng biết cô Xuân đã hy sinh và 30 bạn học sinh đã mất. Trong giờ phút sinh tử, cô giáo đã ngã xuống trong tư thế vẫn ôm chặt 2 học trò vào lòng, lấy thân mình che chở cho các em giữa bom đạn. Sau biến cố, lớp học chuyển về nhà dân và mang tên “Lớp học 21/10”. Hơn 20 học sinh trong lớp sau khi hoàn thành học tập đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ ra mặt trận chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Hằng năm, đến ngày 21/10, tôi cùng những người bạn trở về thắp hương tưởng niệm cô giáo và các bạn đã khuất. Chứng kiến quê hương ngày càng đổi mới, tôi luôn nhắc nhở con, cháu sống có trách nhiệm và ghi nhớ sự hy sinh của thế hệ đi trước.
Tiếp nối truyền thống
Ngày 20/6/1969, cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân được Nhà nước công nhận liệt sĩ và cấp bằng Tổ quốc ghi công. Trường cấp 2 Thụy Dân năm xưa nay là Trường THCS Tây Thụy Anh nối tiếp truyền thống hiếu học, giáo dục học sinh về lòng biết ơn và trách nhiệm với cộng đồng. Ông Nguyễn Minh Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Tây Thụy Anh cho biết: Tấm gương hy sinh của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân là động lực để thầy và trò Trường nỗ lực thi đua dạy tốt, học tốt, bồi đắp đạo lý “tôn sư trọng đạo”. Động lực ấy đã chuyển hóa thành những thành tích cụ thể. Năm học 2025 - 2026, trường có 50 học sinh giỏi cấp xã; tỉ lệ học sinh đỗ vào các trường THPT công lập xếp thứ 5 trong số 104 xã, phường của tỉnh. Hằng tháng, học sinh đều tham gia lao động vệ sinh khuôn viên, chăm sóc các phần mộ và dâng hương tại Nghĩa trang 21/10, qua đó khắc sâu đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho thế hệ trẻ.
Từ việc giáo dục truyền thống, tấm gương của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân còn được tiếp nối bằng tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo của nhà giáo hôm nay. Cô giáo Khúc Thị Hoa (Trường THCS Tây Thụy Anh) chia sẻ: Noi gương cô Xuân, chúng tôi luôn tự nhắc nhở bản thân phải không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy và rèn luyện nhân cách. Đầu năm 2026, tôi cùng cô giáo Đặng Thị Hồng Lý đoạt giải khuyến khích Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức với chủ đề trường học không rác thải nhựa, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và bền vững.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Thường, Chủ tịch UBND xã Tây Thụy Anh cho biết: Năm 2026 là năm tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân và ngày mất của 30 học sinh lớp 7 Trường cấp 2 Thụy Dân. Địa phương đã hoàn tất công tác chuẩn bị hoạt động tưởng niệm, bảo đảm trang trọng và chu đáo. Với sự quan tâm của tỉnh, “Quỹ khuyến học 21/10” được thành lập nhằm khen thưởng, động viên học sinh và giáo viên có thành tích xuất sắc. Cùng với hoạt động tri ân, dự án sửa chữa, tôn tạo nâng cấp di tích lịch sử quốc gia Khu tưởng niệm 21/10 và dự án xây dựng Trường THCS Tây Thụy Anh được khẩn trương triển khai theo hướng quy hoạch đồng bộ. Theo đó, Khu tưởng niệm dự kiến có diện tích 11.000m2 gồm: Phần tượng đài, các phần mộ và công trình phụ trợ; Trường THCS Tây Thụy Anh khuôn viên hơn 14.000m2 theo tiêu chí trường chuẩn quốc gia, đáp ứng tốt nhất nhu cầu học tập của học sinh địa phương và các xã lân cận.
Sáu mươi năm đã qua, tấm gương cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân mãi là ngọn lửa soi sáng đạo đức nhà giáo, hun đúc truyền thống và trách nhiệm cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Nguồn: Baohungyen.vn