Tiết mục biểu diễn của CLB nghệ thuật dân gian Xuân Trúc tại liên hoan văn nghệ cấp tỉnh.

Giữ gìn làn điệu dân gian từ những câu lạc bộ cơ sở

Những ngày này, vào mỗi buổi tối, Nhà văn hóa thôn Trúc Đình lại rộn ràng tiếng nhạc, lời ca. Đây là thời điểm các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Nghệ thuật dân gian Xuân Trúc tập trung luyện tập, hoàn thiện các tiết mục chuẩn bị cho chương trình Chào xuân Bính Ngọ 2026. Trong không gian ấm cúng, tiếng nhạc cụ hòa quyện cùng câu hát chèo, trống quân vang lên rộn rã. Hiện CLB có 30 thành viên, gồm phụ nữ, đoàn viên thanh niên và các em thiếu nhi, tất cả đều chung niềm đam mê với các loại hình nghệ thuật truyền thống của quê hương.

Chị Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã, Chủ nhiệm CLB Nghệ thuật dân gian Xuân Trúc cho biết: Ban đầu, các thành viên chỉ mong muốn có một không gian “hát cho nhau nghe” để nâng cao đời sống tinh thần. Qua thời gian gắn bó, CLB ngày càng ý thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ các bộ môn nghệ thuật dân gian do ông cha để lại. Xuất phát từ mong muốn không chỉ duy trì mà còn lan tỏa các giá trị truyền thống, đặc biệt là truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ yêu mến văn hóa dân gian, CLB được thành lập từ năm 2022.

Theo chị Thảo, khó khăn lớn nhất hiện nay là việc duy trì lực lượng tập luyện ổn định. Một số thành viên nhỏ tuổi còn đi học, người lớn bận rộn đi làm nên việc sắp xếp thời gian tập luyện không phải lúc nào cũng thuận lợi. Kinh phí mua sắm trang phục, đạo cụ chủ yếu do các thành viên tự đóng góp. Đặc biệt, nhiều tiết mục dân gian chưa có điều kiện được truyền dạy bài bản từ các nghệ nhân, nên CLB phải tự tìm tòi, nghiên cứu, tốn nhiều thời gian và công sức…

Dù còn không ít khó khăn, bằng tình yêu với nghệ thuật truyền thống và tinh thần trách nhiệm chung, CLB Nghệ thuật dân gian Xuân Trúc vẫn duy trì sinh hoạt đều đặn, trở thành điểm sáng trong phong trào văn nghệ quần chúng của địa phương, đồng thời tạo sức lan tỏa, góp phần hình thành mạng lưới các CLB văn nghệ hoạt động sôi nổi tại nhiều thôn trong toàn xã. Hiện nay, xã Xuân Trúc có 20 CLB văn nghệ duy trì sinh hoạt thường xuyên, mỗi CLB thu hút từ 15 đến 30 thành viên, chủ yếu trong độ tuổi từ 35 đến 65, tham gia trên tinh thần tự nguyện và gắn bó lâu dài.

Tại CLB văn nghệ thôn Cù Tu, hoạt động sinh hoạt cũng được duy trì đều đặn, dù không ít lần bị ảnh hưởng bởi thời vụ. Bà Bùi Thị Thu, Chủ nhiệm CLB chia sẻ: Ban ngày mọi người đi làm đồng, làm nghề; đến tối hoặc những ngày nghỉ lại tranh thủ đến nhà văn hóa để tập luyện. Có thời điểm vào vụ mùa, các thành viên chỉ tập được trong thời gian ngắn, nhưng ai cũng cố gắng sắp xếp để không bỏ sinh hoạt. Các thành viên tự nguyện góp tiền để mua sắm hoặc thuê trang phục, đạo cụ biểu diễn. Dù vậy ai cũng sẵn lòng, chỉ cần được đứng trên sân khấu biểu diễn, được phục vụ bà con là chúng tôi thấy vui và hạnh phúc.

Tiết mục văn nghệ quần chúng tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc thôn Kênh Bối, xã Xuân Trúc.

Lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống cộng đồng

Từ những buổi sinh hoạt giản dị ấy, phong trào văn nghệ quần chúng ở Xuân Trúc đã lan tỏa sâu rộng, trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa cơ sở. Các tiết mục văn nghệ thường xuyên được biểu diễn tại các lễ hội truyền thống, lễ mừng thọ đầu xuân, Tết Nguyên đán và nhiều sự kiện quan trọng của địa phương. Bên cạnh hoạt động tại cơ sở, nhiều CLB còn tích cực tham gia các chương trình giao lưu, hội diễn cấp tỉnh, góp phần quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa địa phương.

CLB nghệ thuật dân gian Xuân Trúc tập luyện cho chương trình Chào xuân 2026.

Điểm ấn tượng của phong trào văn nghệ quần chúng ở Xuân Trúc là sự tiếp nối hài hòa giữa các thế hệ. Tại nhiều CLB, những “nghệ nhân” cao tuổi vẫn miệt mài truyền dạy, khơi dậy niềm yêu thích nghệ thuật truyền thống cho lớp trẻ. Chính từ các lớp kế cận này, mạch nguồn văn hóa truyền thống của địa phương được gìn giữ và bồi đắp, không bị mai một theo thời gian. Dù mới 11 tuổi, em Nguyễn Vy Oanh đã có gần 2 năm gắn bó với CLB Nghệ thuật dân gian Xuân Trúc và dần trở thành một trong những hạt nhân tích cực. Vy Oanh chia sẻ: Qua mỗi buổi tập và những lần đi biểu diễn, em được học thêm nhiều điều về nghệ thuật truyền thống, đồng thời có thêm những người bạn cùng chung sở thích, khiến em cảm thấy rất vui và hào hứng.

Các thành viên nhí CLB nghệ thuật dân gian Xuân Trúc tập luyện tại nhà văn hóa thôn Trúc Đình.

Theo ông Đặng Sỹ Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Trúc: Phong trào văn nghệ quần chúng đã thổi luồng sinh khí mới vào đời sống văn hóa ở xã Xuân Trúc. Đến nay, toàn xã có 17/20 thôn được công nhận danh hiệu “Làng văn hóa”, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 96%. Những con số ấy không chỉ phản ánh kết quả phong trào mà còn là minh chứng sinh động cho một cộng đồng dân cư đoàn kết, đời sống tinh thần ngày càng phong phú, gắn bó. Các CLB văn nghệ quần chúng không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn làm phong phú đời sống tinh thần của Nhân dân, góp phần đa dạng hóa các loại hình nghệ thuật biểu diễn ở cơ sở. Đặc biệt, phong trào văn nghệ còn là “cánh tay nối dài” của công tác dân vận khi nhiều nội dung tuyên truyền về chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được sân khấu hóa, truyền tải sinh động, dễ hiểu.