Dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trước khi tiến hành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt.

Trận đánh Xuân Nguyên

Cách đây 74 năm, trận đánh Xuân Nguyên, xã Xuân Trúc diễn ra giữa quân du kích phối hợp với bộ đội tỉnh chiến đấu với lực lượng hùng hậu của thực dân Pháp. Trận chiến Xuân Nguyên đã đi vào lịch sử đầy kiêu hãnh, là nguồn cổ vũ mạnh mẽ toàn quân, toàn dân địa phương trong những năm tháng gian khổ chiến đấu bảo vệ nền độc lập dân tộc. Yên nghỉ cùng các du kích địa phương đã ngã xuống trong trận chiến, tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã Xuân Trúc có nhiều liệt sĩ chưa xác định danh tính. 

Trong ký ức của ông Vũ Văn Đắc, 94 tuổi, tội ác của giặc Pháp ngày ấy làm cho người dân cùng cực, chúng đốt phá nhà cửa, cướp của, bắt bớ người dân. Ông Đắc nhớ lại, trận đánh ở thôn Xuân Nguyên trong những ngày cuối tháng 7/1952 diễn ra ác liệt. Bộ đội, du kích của ta tiêu diệt được nhiều địch, nhưng thương vong, tổn thất cũng lớn.

Trận chống càn Xuân Nguyên là trận chiến đấu phòng ngự lớn nhất của quân và dân xã Quang Trung (xã Xuân Trúc ngày nay), phối hợp với bộ đội tiêu diệt địch, minh chứng truyền thống yêu nước, ý chí kiên cường, bất khuất của quân và dân địa phương để bảo vệ quê hương. Trận Xuân Nguyên đã tiêu diệt 416 tên địch, trong đó có 1 tên quan hai và hơn 200 lính Pháp. 

Phần mộ liệt sĩ ghi "Hy sinh trận Xuân Nguyên".

Thắp lên hy vọng trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ

Tại nghĩa trang liệt sĩ Xuân Trúc, 23 ngôi mộ còn khuyết tên, song đều mang dòng chữ “Hy sinh trận Xuân Nguyên”. Thắp nén hương, dọn dẹp phần mộ, ông Vũ Văn Đại, Bí thư Chi bộ thôn Xuân Nguyên cho biết, đây là những chiến sĩ thuộc Đại đội 176 hy sinh trong trận Xuân Nguyên. Chúng tôi có nghe thông tin phần nhiều các liệt sĩ quê ở tỉnh Thái Bình (cũ). Khi hy sinh các anh nằm lại ngay tại chiến trường, với mảnh đất, Nhân dân thôn Xuân Nguyên mà các anh đã chiến đấu, bảo vệ. Các anh dừng lại ở tuổi thanh xuân để Xuân Nguyên trọn vẹn, vì độc lập của dân tộc, vì hạnh phúc của Nhân dân. Ngoài nghĩa trang liệt sĩ Xuân Trúc, tại nghĩa trang liệt sĩ khác trên địa bàn còn liệt sĩ hy sinh trong trận đánh này yên nghỉ nhưng chưa xác định được danh tính. Hy vọng Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ trả lại tên cho các anh, đưa các anh về với vòng tay người thân.

Trong số 96 ngôi mộ chưa xác định danh tính tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn xã, kết quả khai quật 95 mộ có hài cốt, trong đó có 44 hài cốt liệt sĩ được xác định hy sinh tại trận đánh Xuân Nguyên. Việc lấy mẫu, quản lý, bảo quản, vận chuyển, lưu trữ, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ được thực hiện đúng quy trình, kỹ thuật, quy định, hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; không để xảy ra sai sót, nhầm lẫn. Đồng thời kịp thời cập nhật, số hóa, kết nối, thống nhất dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công theo quy định, phân cấp của cơ quan có thẩm quyền, tạo thuận lợi cho công tác so khớp, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Trung tá Hoàng Văn Đảng, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Xuân Trúc cho biết: trong thời gian từ ngày 25-30/8, mặc dù gặp khó khăn do các nghĩa trang đã được tu sửa, chỉnh trang nhiều lần, kiên cố, độ sâu từ 3-3,5 m, song chúng tôi đã hoàn thành tốt nhiệm vụ với mệnh lệnh từ trái tim, với trách nhiệm thiêng liêng và sự tri ân các anh hùng liệt sĩ. Chiến dịch 500 ngày đêm mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh cho thân nhân các liệt sĩ, tô thắm thêm truyền thống uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa của dân tộc.

Toàn xã Xuân Trúc có 462 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế sau năm 1975. Đến nay, xã còn 203 gia đình liệt sĩ chưa tìm được hài cốt người thân, trong đó 101 thân nhân liệt sĩ đã thu nhận mẫu ADN để giám định, 10 gia đình thân nhân liệt sĩ đã khai báo nhưng không đủ điều kiện thu nhận.

Hành trình thiêng liêng đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ, gia đình và đồng đội đã đạt được những kết quả quan trọng. Xã Xuân Trúc đang tích cực rà soát, lập danh sách thân nhân liệt sĩ còn lại để thu thập mẫu ADN, quyết tâm thực hiện trọn vẹn nguyện vọng của các gia đình trong niềm mong mỏi nhiều năm.

Nguồn:baohungyen.vn