Nằm bên bờ sông Hồng, xã Mễ Sở có lợi thế lớn về diện tích đất bãi màu mỡ. Phát huy truyền thống lâu đời cùng sự năng động trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, địa phương đã xây dựng thành công vùng kinh tế nông nghiệp hàng hóa mũi nhọn. Sau khi hợp nhất các đơn vị hành chính, xã Mễ Sở trở thành vùng trọng điểm phát triển cây cảnh hàng đầu của tỉnh với sản phẩm quất cảnh.
Nông dân xã Mễ Sở chăm sóc cây cảnh chuẩn bị cho thị trường Tết Nguyên đán.
Hiện nay, xã có trên 400ha trồng cây cảnh, trong đó phần lớn diện tích sử dụng trồng quất và cây cảnh có múi phục vụ tết. Sự liên kết chặt chẽ trong sản xuất đã hình thành các làng nghề nổi tiếng mang thương hiệu đặc trưng của các làng nghề lâu năm như Mễ Sở, Thắng Lợi, Thiết Trụ.
Nếu như trước đây người dân chủ yếu trồng cây cảnh trực tiếp trên mặt ruộng thì nay bức tranh canh tác đã thay đổi toàn diện. Khoảng 80% diện tích trồng quất tại Mễ Sở được người dân chuyển dịch sang trồng quất chậu, quất thế và quất mini.
Hướng đi này không chỉ giúp tiết kiệm diện tích, nâng cao mật độ cây trồng mà còn đáp ứng trọn vẹn thị hiếu trang trí không gian hiện đại của khách hàng đô thị. Hiệu quả kinh tế từ mô hình sản xuất này mang lại thu nhập bình quân từ 60 - 80 triệu đồng trên mỗi sào canh tác, giúp nhiều hộ nông dân trở thành triệu phú, tỷ phú của làng quê. Định hướng phát triển cho vùng chuyên canh, xã đặc biệt khuyến khích các nhà vườn phát triển dòng sản phẩm đạt chuẩn OCOP gắn liền với chuỗi cung ứng an toàn sinh học nhằm bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển bền vững.
Sản phẩm cây cảnh tại Mễ Sở từ lâu đã khẳng định được chỗ đứng vững chắc trên thị trường nhờ sự độc đáo và độ tinh xảo trong tạo hình. Không chỉ dừng lại ở các loại cây cảnh nội thất thông thường, xã nổi tiếng nhất với nhóm cây cảnh có múi được uốn nắn, tạo hình công phu. Tại các nhà vườn lớn, quất cảnh nghệ thuật với đủ kích cỡ, từ những chậu quất mini đặt bàn gọn gàng đến những cặp quất lục bình khổng lồ cao quá đầu người đang khoác lên mình diện mạo bắt mắt. Để một cây quất đạt tiêu chuẩn xuất vườn ngày tết, người nông dân Mễ Sở phải làm việc như những nghệ nhân thực thụ. Cây phải đạt được nét đẹp “tứ quý” truyền thống: có quả chín vàng mọng biểu trưng cho tài lộc, quả xanh căng bóng thể hiện sự sinh sôi, hoa trắng muốt mang hương thơm thanh khiết và những lộc non xanh mơn mởn báo hiệu mùa xuân tới.
Bên cạnh mặt hàng quất chủ lực, dòng sản phẩm phân khúc cao cấp như quýt cổ thụ đang khẳng định sức hút lớn. Dưới bàn tay tài hoa của người thợ Mễ Sở, những gốc quýt xù xì, cổ kính được uốn nắn thành các thế cây phong thủy độc đáo như “Thác đổ”, “Long giáng” hay tạo hình các linh vật đại diện cho năm mới. Những tác phẩm nghệ thuật này thường có giá trị kinh tế rất cao, dao động từ vài triệu đến hàng chục triệu, thậm chí lên đến hàng trăm triệu đồng đối với các gốc cây độc bản, thu hút giới chơi cây sành điệu từ khắp các tỉnh, thành phố tìm về săn đón.
Thời điểm cuối năm là giai đoạn “vàng” quyết định thành bại của cả vụ tết. Ghi nhận tại ruộng quất của gia đình ông Nguyễn Đình Nhanh (thôn Xâm Tầm) khi ông đã lắp hệ thống giàn sắt chịu lực, hệ thống tưới tự động cho quất. Giàn sắt nâng tầng đã giúp ông Nhanh tăng quy mô lên gấp đôi, dễ dàng tháo lắp. Quan trọng nhất là việc lắp đặt hệ thống tưới nước tự động và phun sương định kỳ, vừa giúp ông kiểm soát độ ẩm chuẩn xác, vừa tiết kiệm tối đa công lao động trong đợt cao điểm này.
Bên cạnh việc tự động hóa, quy trình điều tiết sinh trưởng được các nhà vườn theo dõi sát sao từng ngày. Người trồng cây áp dụng các kỹ thuật đảo cây, siết nước và bổ sung vi chất dinh dưỡng hữu cơ để kích thích cây ra hoa, đậu quả và chín đồng đều đúng dịp Tết Nguyên đán. Xu hướng canh tác thân thiện với môi trường cũng được nhân rộng mạnh mẽ. Việc hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay thế bằng các chế phẩm sinh học giúp cây cảnh ở Mễ Sở không chỉ có phom dáng đẹp, quả bóng bền mà còn có khả năng trưng được lâu, không bị rụng lá hay xuống sắc khi chuyển về không gian nhà phố.
Nhờ thương hiệu được khẳng định và vị trí địa lý thuận lợi, gần kề Thủ đô Hà Nội, thị trường tiêu thụ cây cảnh tại Mễ Sở những năm qua luôn duy trì sự ổn định. Thay vì dồn toàn bộ áp lực vào những ngày cận tết, các nhà vườn tại đây đã chủ động giãn tiến độ xuất bán. Ngay từ cuối tháng 10 và đầu tháng 11 âm lịch, vườn quất bắt đầu nhộn nhịp thương lái từ Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng... đến xem cây, đặt cọc và bao tiêu sản phẩm. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng với tư duy đổi mới trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao giúp sản phẩm cây cảnh của Mễ Sở vươn xa, kỳ vọng một mùa thắng lợi, mang sắc xuân thịnh vượng đến với mọi miền.