Cán bộ Trạm Kỹ thuật nông nghiệp cơ sở Kiến Xương - Thái Thụy kiểm tra sâu bệnh trên đồng ruộng.

Vụ mùa năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 96.000ha lúa, đạt 100% kế hoạch. Hiện nay, trà lúa mùa sớm đang ở giai đoạn đòng già - chuẩn bị trỗ bông, diện tích đại trà ở giai đoạn đứng cái - phân hóa đòng. Đây là thời kỳ cây lúa rất cần được bảo vệ tốt bộ lá đòng, lá công năng, đồng thời chủ động phòng, trừ các đối tượng sâu bệnh có khả năng gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.

Sâu bệnh gia tăng vào thời điểm lúa làm đòng, trỗ bông

Theo đánh giá của Trạm Kỹ thuật nông nghiệp cơ sở Đông Hưng - Hưng Hà, hiện nay lúa mùa trong khu vực đang ở giai đoạn ôm đòng - đòng già - trỗ; diện tích lúa mùa trỗ muộn trong tháng 8 dự kiến khoảng 6.000ha, lúa mùa trỗ tập trung từ ngày 1 đến ngày 10/9.

Sâu đục thân hai chấm lứa 4 có diễn biến phức tạp, mật độ cao, tạo thành nhiều cao điểm sâu non gây hại, một bộ phận nở trùng với sâu cuốn lá nhỏ lứa 6.

Đáng lưu ý, sâu đục thân hai chấm lứa 4 đang rải tuổi với mật độ rất cao, có nguy cơ gây bông bạc trên các trà lúa mùa. Trong khi đó, trưởng thành sâu cuốn lá nhỏ lứa 6 đang vũ hóa rộ, mật độ phổ biến 0,2 - 0,5 con/m², nơi cao 5 - 10 con/m², cục bộ trên 15 con/m². Dự báo mật độ trưởng thành tiếp tục gia tăng đến cuối tháng 8; sâu non lứa 6 sẽ nở rộ từ ngày 2 - 6/9, gây hại lá đòng, lá công năng đối với diện tích lúa trỗ từ đầu tháng 9 trở đi.

Bà Phạm Thị Loan, Phó Trạm trưởng Trạm Kỹ thuật nông nghiệp cơ sở Đông Hưng - Hưng Hà cho biết: Cùng với sâu hại, thời tiết từ nay đến ngày 10/9 được dự báo tiếp tục có mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn cổ bông phát sinh và bệnh bạc lá lan rộng. Đây đều là những đối tượng có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất nếu không được phòng, trừ kịp thời. Do đó, Trạm đã có thông báo gửi các xã trong khu vực, trong đó khuyến cáo những trà lúa trỗ trong tháng 8 cần phòng, trừ sâu đục thân hai chấm và bệnh đạo ôn cổ bông 2 lần: lần thứ nhất khi lúa thấp tho trỗ (trỗ từ 3 - 5% số bông), lần thứ hai khi lúa trỗ thoát hoàn toàn. Với trà lúa trỗ trong tháng 9, thời gian phòng, trừ sâu đục thân hai chấm và sâu cuốn lá nhỏ tập trung từ ngày 2 - 6/9.

Đến ngày 30/8, toàn tỉnh có khoảng 15.000ha lúa mùa trỗ bông, lúa mùa trỗ bông tập trung từ ngày 5 - 15/9. Dự kiến đến ngày 15/9 có khoảng 70.000ha lúa trỗ bông. Qua điều tra, dự tính, dự báo, tình hình phát sinh, gây hại của một số đối tượng sâu bệnh hại chính như sau: Sâu non sâu cuốn lá nhỏ lứa 6 nở tập trung từ ngày 2 - 6/9, gây hại lá đòng, lá công năng trên diện tích lúa mùa trỗ bông từ đầu tháng 9 trở đi. Sâu đục thân hai chấm lứa 4 có diễn biến phức tạp, mật độ cao, tạo thành nhiều cao điểm sâu non gây hại, một bộ phận nở trùng với sâu cuốn lá nhỏ lứa 6.

Bên cạnh đó, theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, thời tiết từ nay đến cuối vụ có các đợt mưa to và dông, là điều kiện thuận lợi để bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn tiếp tục phát sinh, lây lan và gây hại nếu không được quan tâm chỉ đạo phòng bệnh kịp thời.

Quyết tâm bảo vệ an toàn lúa mùa

Ngành chuyên môn khuyến cáo tổ chức phun trừ sâu đục thân hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ từ ngày 2 - 6/9 cho diện tích lúa trỗ bông từ đầu tháng 9 trở đi. Ông Trần Quốc Dương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật lưu ý: Phun trừ sâu cuốn lá nhỏ cho diện tích lúa có mật độ sâu non từ 20 con/m² trở lên. Cá biệt, một số diện tích lúa có mật độ sâu non trên 200 con/m², sau phun thuốc 5 ngày cần kiểm tra lại; nếu thấy mật độ sâu non còn từ 20 con/m² trở lên cần phun thuốc lại lần 2.

Tại Công điện số 5832/CĐ-CT UBND ngày 27/8/2026, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và các địa phương tăng cường kiểm tra thị trường vật tư nông nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật.

Đối với sâu đục thân hai chấm, phun trừ sâu đục thân hai chấm cho diện tích lúa có mật độ ổ trứng từ 0,3 ổ/m² trở lên, kết hợp với phun trừ sâu cuốn lá nhỏ, tập trung trên diện tích lúa mùa trỗ bông từ đầu tháng 9 trở đi, vùng có mật độ sâu cao, vùng gần khu vực ánh sáng đèn. Diện tích lúa có mật độ ổ trứng từ 0,5 ổ/m² trở lên cần phun lại lần 2 sau lần 1 từ 5 - 7 ngày.

Các đối tượng sâu bệnh hại khác như bệnh khô vằn, rầy các loại... cần theo dõi tình hình phát sinh, gây hại và chủ động phòng, trừ kịp thời khi đến ngưỡng gây hại kinh tế; đối với bệnh đạo ôn cổ bông, chủ động phun phòng bệnh trên các giống lúa nhiễm khi thời điểm lúa trỗ gặp mưa, đêm có sương.

Tại xã Tây Thụy Anh, địa phương có tỷ lệ gieo cấy giống lúa ĐS1 cao (chiếm khoảng 27% tổng diện tích gieo cấy, tập trung tại HTX SXKD DVNN Thụy Dân, HTX SXKD DVNN Thụy Chính), mật độ sâu cuốn lá nhỏ khá cao do giống lúa này có bộ lá màu xanh đậm, bản lá to và lòng mo, dễ thu hút bướm đến đẻ trứng.

Phòng, trừ đúng thời điểm, bảo vệ bộ lá đòng.

Ông Đỗ Tiến Sỹ, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Trước những diễn biến phức tạp của sâu bệnh trên lúa mùa, UBND xã yêu cầu các HTX nông nghiệp khẩn trương thông báo, khuyến cáo đến Nhân dân về các đối tượng sâu bệnh. HTX nào không quyết liệt chỉ đạo thực hiện, không thông báo nông dân ra đồng phun thuốc theo đúng khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, làm ảnh hưởng tới năng suất thì HTX đó chịu trách nhiệm trước UBND xã.

Đồng thời, chỉ đạo Phòng Kinh tế phân công cán bộ kỹ thuật phối hợp với các HTX nông nghiệp tăng cường xuống cơ sở, cùng lãnh đạo thôn hướng dẫn nông dân tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, trừ sâu bệnh đạt hiệu quả.

Đây được xác định là đợt phòng, trừ sâu bệnh có ý nghĩa quyết định đối với năng suất lúa vụ mùa. Ngày 27/8, UBND tỉnh đã ban hành công điện về việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo phòng, trừ sâu bệnh, bảo vệ lúa mùa.

Vì vậy, cùng với sự chỉ đạo của ngành chuyên môn, chính quyền, HTX, vai trò chủ động của người nông dân trong kiểm tra đồng ruộng, phát hiện sớm và thực hiện đúng hướng dẫn kỹ thuật sẽ quyết định hiệu quả phòng, trừ, góp phần giữ vững năng suất lúa.

Nguồn:baohungyen.vn