Các đại biểu tham quan diện tích gieo cấy giống lúa TBR16 tại xã Bắc Đông Hưng.

Vụ mùa năm 2026, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ) đã triển khai “Xây dựng mô hình ứng dụng hệ thống canh tác tiên tiến sản xuất giống lúa chất lượng TBR16 giảm phát thải nhà kính tại Hưng Yên” tại 3 xã: Việt Tiến, Đoàn Đào và Bắc Đông Hưng trên diện tích 80 ha. Mô hình không chỉ giúp người dân thay đổi phương thức canh tác mà còn mở ra hướng sản xuất lúa theo hướng khoa học, hiệu quả và bền vững. Theo chia sẻ của ông Nguyễn Trường Long, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ: TBR16 là giống lúa thuần thuộc nhóm Japonica, là giống lúa bản quyền của Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed. Đây là giống lúa cảm ôn, có thời gian sinh trưởng từ 128-147 ngày ở vụ xuân; 103-118 ngày ở vụ mùa; chiều cao cây từ 99-117 cm, dạng hình đẹp, đẻ nhánh khá, lá đòng thẳng, cứng cây; hạt thóc to tròn, xếp sít và có màu vàng sẫm. TBR16 có mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính thấp, nhất là bệnh đạo ôn. Năng suất đạt từ 61,76 - 69,33 tạ/ha; nếu thâm canh tốt có thể đạt trên 75 tạ/ha. Lợi nhuận của giống lúa TBR16 cao hơn đối chứng từ 174.000 – 204.000 đồng/sào ở tất cả các điểm triển khai mô hình.

Năng suất lúa TBR16 đạt từ 61,76-69,33 tạ/ha; nếu thâm canh tốt có thể đạt trên 75 tạ/ha.

Điểm khác biệt của mô hình không chỉ nằm ở việc đưa giống mới vào đồng ruộng mà còn ở cách tổ chức sản xuất. Các hộ tham gia được áp dụng “gói kỹ thuật canh tác tiên tiến” nhằm giảm phát thải nhà kính, bảo vệ môi trường, tiến tới nền sản xuất nông nghiệp xanh, sạch, bền vững. Việc cơ giới hóa các khâu làm đất, gieo mạ khay và cấy bằng máy, sử dụng thiết bị bay để phun thuốc bảo vệ thực vật, kết hợp chế phẩm sinh học và phân bón phân giải chậm góp phần tối ưu hóa tiềm năng giống lúa, tăng năng suất, chất lượng hạt gạo. Tham gia mô hình, ông Trần Văn Độ, xã Việt Tiến cho biết: Gia đình tôi gieo cấy 4 mẫu lúa TBR16. Trong quá trình chăm sóc, gia đình thực hiện đúng hướng dẫn kỹ thuật về thời vụ, bón phân và phòng trừ sâu bệnh nên ruộng lúa phát triển đồng đều. Tôi thấy giống lúa này rất phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tại địa phương; lúa chống chịu sâu bệnh tốt; ít gãy, đổ; năng suất cao hơn các giống lúa đại trà. Gia đình tôi sẽ tiếp tục gieo cấy giống lúa TBR16 trong những vụ tiếp theo.

TBR16 cho hạt thóc to tròn, xếp sít và có màu vàng sẫm.

Ông Phạm Như Chỉnh, xã Bắc Đông Hưng tâm sự: Trước đây, gia đình tôi chủ yếu gieo cấy những giống lúa quen thuộc. Khi địa phương triển khai mô hình gieo cấy giống TBR16, gia đình mạnh dạn tham gia với mong muốn tìm được giống lúa phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Qua theo dõi thực tế trên đồng ruộng, tôi nhận thấy cây lúa phát triển rất tốt, khả năng sinh trưởng tương đối ổn định. Điều quan trọng là người dân được hướng dẫn cụ thể về kỹ thuật gieo cấy, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Chúng tôi mong muốn được tiếp tục tham gia các mô hình khảo nghiệm, trình diễn giống lúa mới để có thêm kinh nghiệm sản xuất.

Điều đáng ghi nhận từ mô hình là người dân đã từng bước thay đổi nhận thức về sản xuất nông nghiệp. Nếu trước đây nhiều hộ còn có tâm lý sản xuất dựa vào kinh nghiệm thì nay đã chú ý hơn đến quy trình kỹ thuật, thời điểm chăm sóc và yêu cầu sử dụng vật tư nông nghiệp tiết kiệm, hiệu quả. Mô hình cho thấy vai trò của khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp như việc điều chỉnh mật độ gieo cấy, bón phân cân đối, quản lý nước hay theo dõi sâu bệnh đúng thời điểm đều có thể tạo ra sự khác biệt về chi phí và năng suất. TBR16 không chỉ là câu chuyện về giống lúa mới mà còn là câu chuyện về sự thay đổi phương thức canh tác, trong đó người nông dân được tiếp cận tiến bộ kỹ thuật ngay trên đồng ruộng của mình.

Hiệu quả bước đầu của mô hình là cơ sở để tiếp tục nhân rộng diện tích gieo cấy giống lúa TBR16 trên địa bàn tỉnh trong những vụ mùa tiếp theo. Qua đó, góp phần giảm chi phí, nâng giá trị trên mỗi đơn vị diện tích, bảo vệ môi trường và từng bước hình thành nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.