Với gần 260ha trồng dâu, khoảng 2.000 hộ gắn bó với nghề nuôi tằm, xã Vũ Tiên là một trong số ít những địa phương ở miền Bắc giữ gìn nghề truyền thống trồng dâu, nuôi tằm. Với sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền các cấp, sự năng động trong cách làm của nông dân, nghề trồng dâu, nuôi tằm không chỉ là bản sắc văn hóa địa phương mà còn là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân.
.jpg)
Kiểm tra tằm con tại nhà nuôi tằm con tập trung.
Tại xã Vũ Tiên, người dân không nuôi tằm để lấy tơ mà bán kén. Mùa tằm bắt đầu từ tháng 2 đến tháng 10 âm lịch khi cây dâu sinh trưởng mạnh và cho nhiều lá. Cùng với quan tâm đầu tư xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi trên cánh đồng dâu, địa phương đã chủ động đề xuất với các cấp, ngành chức năng hỗ trợ nuôi tằm. Đến nay, các hộ nuôi tằm đã được ưu tiên sử dụng điện một giá, giúp giảm chi phí đầu tư, tạo tâm lý phấn khởi, yên tâm nuôi tằm trong phòng điều hòa nhiệt độ. Gắn bó với nghề trồng dâu, nuôi tằm hơn 30 năm, bà Bạch Thị Thủy, hôn Thái Phú chia sẻ: “Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng”, trước kia chưa lắp điều hòa nhiệt độ, tằm rất dễ nhiễm bệnh, nhiều lứa bị hỏng hẳn, nên năng suất, hiệu quả kinh tế không cao mà lại vất vả, cứ 3 tiếng phải cho tằm ăn một lần, không kể ngày hay đêm. Từ khi nuôi tằm trong phòng điều hòa, con tằm khỏe hơn, lớn nhanh, năng suất tăng. Năm năm trở lại đây, tôi mở rộng diện tích trồng dâu lên 1,5 mẫu để phục vụ nuôi tằm, trung bình mỗi năm thu trên 1 tấn kén, trừ chi phí thu lãi gần 100 triệu đồng. Năm nay, giá kén cao, đạt 120.000 - 130.000 đồng/kg nên người nuôi rất phấn khởi.
Với nhiều ưu điểm vượt trội như tằm kháng bệnh tốt, năng suất bảo đảm, hiệu quả kinh tế cao gấp 2 - 3 lần so với phương pháp nuôi truyền thống, hiện nay, hầu hết các hộ nuôi tằm ở xã Vũ Tiên đã áp dụng kỹ thuật nuôi tằm trong phòng điều hòa nhiệt độ. Kỹ thuật này đòi hỏi nông dân phải đầu tư phòng nuôi khép kín, bảo đảm vệ sinh, tiêu độc khử trùng và duy trì môi trường thông thoáng, sạch sẽ. Tùy không gian phòng nuôi để lắp đặt máy điều hòa nhiệt độ bảo đảm công suất, yêu cầu. Tằm thích hợp với nhiệt độ nuôi 23 - 240C, độ ẩm 65 - 70%, chính vì vậy, phương pháp này giúp bà con khắc phục khó khăn về thời tiết nắng nóng, duy trì ổn định sản xuất kén tằm vào mùa hè. Ông Phạm Thanh Tùng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hồng Phong, xã Vũ Tiên cho biết: Vòng đời của con tằm là 23 ngày tính từ khi trứng nở đến khi tằm quấn kén. Nghề nuôi tằm đã được chuyên môn hóa: Hộ nuôi tằm con tức là khoảng 11 ngày đầu của vòng đời, sau đó xuất cho nhà khác nuôi tiếp 12 ngày là thu kén. Được sự hỗ trợ của Cục Phát triển nông nghiệp nông thôn Hàn Quốc và Trung tâm Nghiên cứu dâu tằm tơ Trung ương, HTX đã đầu tư xây dựng được nhà nuôi tằm con tập trung, cung cấp 30 - 50% nhu cầu con giống cho các hộ nuôi trong xã, đồng thời tổ chức thu mua kén cho bà con. Giống tằm được nuôi ở Vũ Tiên là tằm kén vàng, con nhộng mình nhỏ, năng suất thấp nhưng hàm lượng protein và các dưỡng chất khác rất cao nên có hương vị thơm ngon, chứ không phải là giống tằm kén trắng, con to đang được nuôi đại trà, chất lượng hạn chế. Tằm rất nhạy cảm với môi trường sống cũng như nguồn thức ăn. Nhộng tằm không chỉ là đặc sản mà còn là thực phẩm sạch, giàu dinh dưỡng, được nhiều người dân trong và ngoài tỉnh ưa chuộng, tìm mua. Năm 2021, tằm thương phẩm đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Hiện nay, sản lượng kén tằm của xã đạt khoảng 400 - 500 tấn/năm. Hết mùa tằm, trên chính vùng bãi bồi đó, người dân lại trồng các loại cây rau màu vụ đông, nhờ đó, đất canh tác được cải tạo tốt hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
Bước vào mùa tằm “chín” kén, trên những nong tre xếp thành tầng, hàng ngàn con tằm rút tơ tạo nên khung cảnh vàng óng đặc trưng giữa làng quê thanh bình. Chính nét mộc mạc, riêng có ấy ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều du khách gần xa. Tại đây, du khách có thể dạo bước quanh bãi sông yên ả, chụp ảnh cùng nong kén được xếp ngay ngắn, trực tiếp cho tằm ăn, tìm hiểu, lắng nghe người dân kể lại những câu chuyện đời, chuyện nghề. Xã Vũ Tiên đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị UBND tỉnh công nhận làng nghề truyền thống, đồng thời định hướng phát triển du lịch sinh thái - làng nghề truyền thống, định hình một điểm đến mang đậm bản sắc đồng bằng Bắc Bộ yên bình, mộc mạc, đầy sức sống.
Nguồn:baohungyen.vn